Düzenli Egzersizin Multiple Skleroz Progresyonu Üzerine Etkisi
Proje no. 20736 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Amaç: Multiple Skleroz hastalarında sedanter bir yaşam tarzının benimsenmesi yaygındır. Bu durum fiziksel performans değerlerini kötüleştirir ve MS bulgularının alevlenme döngüsünü başlatabilir. Düzenli yapılan egzersizin nörotrofinlerin düzeyinde artış sağladığı ve nörotrofinlerin de merkezi sinir sistemi üzerine olumlu etkileri olduğu bilinmektedir. Çalışmamızdaki ilk amacımız düzenli egzersizin MS hastalarında sinir büyüme faktörü (NGF) ve Nörotrofin-3 (NT-3) düzeylerini artırdığını göstermektir. İkinci amacımız ise bu artışın merkezi sinir sistemini olumlu yönde etkileyeceğini ve bilişsel işlevlerde bozulmayı, yorgunluğu, denge bozukluğunu, uyku ve yaşam kalitesini düzelteceğini göstermektir. Metot: Ege Üniversitesi Nöroloji Kliniğinde takip edilen EDSS skoru 4 ve 4’ün altında olan 53 Relapsing Remitting MS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastalar aerobik egzersiz grubu (AG), kuvvet egzersizi grubu (KG) ve kontrol grubu olmak üzere randomize bir şekilde 3 gruba ayrıldı. Egzersiz gruplarındaki hastalar 3 ay boyunca, haftada 3 gün belirlenen egzersiz programlarını uyguladılar. Tüm hastaların aerobik kapasite ve kuvvet ölçümleri, denge testleri yapıldı, ELISA yöntemi ile NGF ve NT-3 plazma değerleri analiz edildi. MSQoL54 yaşam kalitesi, yorgunluk etki skalası ve PUKİ ölçekleri hastalar tarafından dolduruldu. Kognitif fonksiyonu değerlendirmek için BICAMS ölçeği uygulandı. Egzersizin etkisini gösterebilmek için tüm ölçekler ve analizler çalışma öncesi ve sonrası tekrarlandı. Bulgular: Egzersiz gruplarında VO2max (AG: p<0,001, KG: p=0,003) ve kuvvet değerlerinde (sırt kuvveti; AG: p=0,002, KG: p<0,001, bacak kuvveti; AG: p<0,001, KG: p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı artış görüldü. Egzersiz ile NGF (AG: p<0,001, KG: p=0,002) ve NT-3 (AG: p=0,083, KG: p<0,001) plazma düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış görüldü. Ancak NT-3’ün aerobik grupta artışı istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ayrıca egzersiz gruplarında kognitif fonksiyon, uyku ve yaşam kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı düzelme görüldü. Denge değerlerinde aerobik grupta istatistiksel olarak anlamlı düzelme görülürken, kuvvet grubunda ise düzelme olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yorgunluk etki skalasına göre tüm grupların yorgunluk skorlarında istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü. Sonuç: Çalışmamız, düzenli egzersiz ile MS progresyonunun engellenebileceğini ve hastalığa bağlı gelişebilecek komplikasyonların önüne geçilebileceğini göstermektedir.