ÇOKLU AĞIR METAL TOKSİSİTESİNİN BİYOLOJİK SİSTEMLERDE İNCELENMESİ VEİŞ GÜVENLİK KRİTERLERİNE GÖREDEĞERLENDİRİLMESİ
Proje no. 1247 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Bu araştırmada, Cr (VI), Ni (II) ve Cu (II) ile maruziyetinin biyolojik sistem üzerindeki tekil ve birlikte bulunduğu ortamlardaki çoklu toksisite etkileri aditif, sinerjik veya antagonistik olarak ortaya konulmuştur. Söz konusu ağır metaller biyolojik sistem olarak seçilen Vibrio Harveyi’nin büyüme eğrisi üzerinde çalışılmış ve sırasıyla Cr (VI), Cu (II) ve Ni (II) için EC50 değerleri 2,5 g/ml, 4 g/ml ve 6 g/ml olarak hesaplanmıştır. Tekil toksisite sıralaması Cr (VI) > Cu (II) > Ni (II) olarak elde edilmiştir. Çoklu ağır metal toksisiteleri incelendiğinde, Ni (II) + Cu (II) sinerjik, Cu (II) + Cr (VI) aditifin biraz üzerinde ve Ni (II) + Cr (VI) antagonistik etki gösterdiği belirlenmiştir. Sıralama ise Ni (II) + Cu (II) > Cu (II) + Cr (VI) > Ni (II) + Cr (VI) olarak elde edilmiştir. İş güvenliği boyutunun incelenmesi amacıyla söz konusu ağır metallere tekil ve çoklu olarak maruziyet yaşayan çalışanlara anket düzenlenmiş ve SPSS yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışan beyanlarına göre değerlendirilen anket sonuçlarına göre tekli ağır metallerde ağır metallerin rahatsızlıklarla ilişkisinde Cr (VI) > Cu (II) > Ni (II) , ikili ağır metallerin ise Cr (VI) + Cu (II) > Ni (II) + Cr (VI) > Ni (II) + Cu (II) sıralaması tespit edilmiştir. Rahatsızlıkların oluşumu ve maruziyet sıklık değerleri arasında tespit ettimiz anlamlı regresyon analizleri üretimde çalışanların genellikle ağır metal maruziyeti ile ilişkilendirilebilcek sonuçlara ulaşılmıştır. Dermal, üst solunum yolu ve sindirim sistemi ile ilişkili rahatsızlıklar üretim çalışanları arasında oldukça yüksek tespit edilmiştir. Ofis çalışanlarında ise bu durum iç hava kalitesindeki problemleri ifade ettiği düşünülmektedir.