Çeşitli Su Kaynaklarındaki İnorganik Arsenik Türlerinin Belirlenmesi ve Bu Arsenik(III) ve Arsenik(V) Türlerini Uzaklaştırmak Amacıyla Üstün Özellikli Adsorban(lar) Geliştirilerek Su Örneklerine Uygulanması
Proje no. 25266 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Arsenik yeryüzü kabuğunda doğal olarak bulunmakta, doğal ve antropojenik yollarla yeraltı ve yüzey sularına geçmektedir. Arsenik içeren içme suları kullanıldıklarında, çeşitli kanser türleri, cilt hastalıkları, nörolojik rahatsızlıklar, kas zayıflığı gibi birçok hastalığa, karın ağrısı, kusma ve kanlı ishale neden olduğu belirtilmiştir. Bu nedenlerden dolayı Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Amerika Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı (USEPA) arsenik için içme sularında izin verilen sınır değeri 50 µg/L’ den 10 µg/L ‘ye indirmiştir. Ülkemizde de 2005 yılında limit 10 µg/L’ ye düşürülmüş ve bu limit 2008 yılında uygulamaya girmiştir. Doğal sulardaki arsenik, dünya çapında bir problem haline gelmiştir. Ülkemizde de halen kullanılmakta olan birçok içme suyu zaman zaman limitlerin üzerinde arsenik içerebilmektedir. Arsenik giderme için kullanılan birkaç yöntem kabul görmüştür. Adsorpsiyon yöntemi hızlı, ucuz, rejenere edilebilir olma özellikleriyle bu yöntemler arasında bir adım öne çıkmaktadır.</p><p>Önerilen projede arsenik tür tayin koşulları optimize edildikten sonra tayinleri, otomatik Hidrür Sistemli Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi (HG-AAS) ile yapılacaktır. Optimizasyon sonrasında, hidrür sistemi kullanılarak arsenik türlemesi için hızlı, pratik, kolay bir tayin yöntemi geliştirilmiş olacaktır. Projenin ikinci basamağı olarak, arseniğin giderilmesi için adsorban olarak 3 farklı malzeme üretilecektir. İlk olarak core@shell yapısındaki Fe3O4@Ni/NixB adsorbanı hazırlanacak ve bu malzeme ayrıca silikajel ve katyon değiştirici reçine üzerine oluşturulacaktır. Elde edilen adsorbanların yüzey, denge ve kinetik model karakterizasyonları yapılarak arsenik giderme koşulları ile rejenere edilebilme koşulları incelenecektir. Bu tür bir çalışma ülkemizde ilk kez yapılacaktır.</p><p>Güncel ve özgün olan bu projenin uygulanması ile insan sağlığına, çevreye ve endüstriye büyük katkı amaçlanmaktadır. Elde edilecek adsorbanlar yeni olduğundan, içme sularındaki As(III) ve As(V) türlerinin uzaklaştırılması deneyinin sonuçları orijinal olacaktır. Bu verilerle bilimsel dergilerde yayınlanabilecek düzeyde makaleler oluşturulabileceği ve patent başvuruları yapılabileceği düşünülmektedir.</p>