İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÖZ-DÜZENLEME BECERİLERİNE İLİŞKİN ALGILARI ETKİLEYEN PROĞRAM UYGULAMALARININ İNCELENMESİ
Proje no. 791 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Bu projede, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz düzenleme becerilerine ilişkin algılarını etkileyen program uygulamaları belirlenerek programların bu açıdan geliştirilmesine katkı sunulması amaçlanmıştır. Projede önce nicel, ardından nitel verilerin toplandığı ardışık açıklayıcı desen kullanılmıştır. Nicel veriler; İzmir ili merkez ilçelerindeki 46 ilkokuldaki 1753 öğrenciden Algılanan Öz Düzenleme Becerisi Ölçeği ve 86 sınıf öğretmeninden Öz Düzenleyici Öğrenmeyi Teşvik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler 20’şer öğrenci, aile üyesi ve öğretmen olmak üzere toplam 60 kişiyle yarı-yapılandırılmış görüşme yapılarak elde edilmiştir. Nicel veriler, Pearson’ın korelasyon katsayısı ve tek yönlü faktör analizi; nitel veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Öğrencilerin öz düzenleme becerilerine ilişkin algıları ile öğretmenlerin öz düzenlemeyi teşvik etme düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Öz düzenlemeyi destekleyen program uygulamaları kapsamında, öğrencinin sorumluluk duygusu, yardım isteme ve öz-yansıtma özellikleri; ailenin demokratik tutumu ve model olması; okul-aile işbirliği ve öğretim programında öz düzenlemenin amaçlanması yer almıştır. Öz düzenlemeyi engelleyen program uygulamalarından bazıları ise, öğrencinin dışsal güdülenme özeliği ve doğrudan öğretim beklentisi; ailenin sosyoekonomik, kültürel düzeyinin düşük olması ve koruyucu ya da otoriter tutum sergilemesi; okulun fiziksel koşullarının yetersizliği, öğretmenin öz düzenleme konusunda yeterli eğitim alamaması; öğretim programının içeriğinin yoğun olmasıdır. Bu bulgular, öz düzenlemeyi destekleyici program uygulamalarının geliştirilmesinde yararlı olabilir.