TÜP BEBEK TEDAVİSİ SONUCUNDA ABORTUS İMMİNENS TANISI OLAN GEBELERİN RUH SAĞLIĞI VE SOSYAL DESTEK DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Proje no. 1261 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Amaç: Erken gebelik kaybı, kadınlar ve aileleri için psikolojik olarak travmatik bir olaydır. Çalışmada tüp bebek tedavisi sonucunda abortus imminens tanısı alan gebelerin ruh sağlığı ve sosyal destek durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: Çalışmaya Temmuz 2017-Temmuz 2018 tarihleri arasında Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Planlaması ve Kısırlık (infertilite) Araştırma Uygulama Merkezi ve kadın hastalıkları ve doğum kliniğine başvurarak, tüp bebek tedavisi sonrasında gebeliğin ilk trimestrinde abortus imminens tanısı alan 96 gebe, kontrol grubu olarak aynı merkezde tüp bebek tedavisi gören sağlıklı 98 gebe olmak üzere toplam 194 gebe katılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış Gebe Tanıtım Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için t testi, chi square, one-way anova analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 33.02±4.53’dır. İmminens grubundaki kadınların Beck Depresyon Ölçeği (t=3.686, p=0.000), Beck Anksiyete Ölçeği (t=3.711, p=0.000), Beck Umutsuzluk Ölçeğinden (t=3.693, p=0.000) aldıkları puan ortalamaları kontrol grubundaki kadınların puan ortalamalarından daha yüksek bulunmuşken; Algılanan sosyal destek Ölçeğinden (t=-3.766, p=0.000) aldıkları puan ortalamaları kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur. Çalışma grubunda hastaların Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği arasında (r= 0.735, p=0.000) ; Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (r=0.765, p=0.000) arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile Beck Depresyon Ölçeği (r=-0.728, p=0.000), Beck Anksiyete Ölçeği (r=-0.790, p=0.000) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (r=-0.895, p=0.000) arasında negatif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Tüp bebek tedavisi ile gebe kalan ve abortus imminens tanısı alan kadınların, aynı tedavi yöntemi ile gebe kalıp sağlıklı bir gebelik sürdüren kadınlara göre daha fazla anksiyete, depresyon ve umutsuzluk yaşadıkları saptanmıştır. Bu grubun sağlıklı gebelere oranla algıladıkları sosyal destek oranlarının da düşük olduğu belirlenmiştir. Tüp bebek tedavisi alan gebelere profilaktik amaçlı yapılacak psikoterapötik ve psikososyal destek ile ruhsal sorunların önüne geçilebilecektir. Anahtar kelimeler: Tüp bebek tedavisi, abortus imminens, depresyon, anksiyete, umutsuzluk