Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Tedavisinde Hedefe Yönelik Hyaluronik Asitle Fonksiyonelleştirilmiş Cisplatin Yüklü Mezopor Silika Nanopartikül (MSN) Temelli İlaç Taşıyıcı Sistem Geliştirilmesi, Karakterizasyonu, In vitro ve In vivo Toksisitesi ve Antitümör Etkinlik Potansiyeli
Proje no. 28473 · Durum: Kapanmış · 2023
Özet
<p>Mezopor silika nanopartikül (MSN), biyouyumlu, biyobozunabilir ve yüksek ilaç yükleme kapasitesine sahip olması nedeni ile medikal kullanım açısından dikkat çekicidir. Diğer yandan, hyaluronik asit (HA) glikozaminoglikan ailesinden farklı moleküler ağılıklarda olabilen bir biyopolimerdir ve hücre yüzey reseptörü CD44’ü kullanarak hücrelere bağlanmaktadır. CD44, tümör gelişimi, metastaz, ilaç direnci ve hastalık tanısında rol oynamakta ve akciğer kanserinin de dahil olduğu birçok kanser hücrelerinde sağlıklı hücrelere kıyasla overeksprese olarak hedefe yönelik ilaç geliştirilmesine olanak sağlamaktadır. Literatürde düşük moleküler ağırlıklı hyaluronik asit (DMAHA) kullanılarak, antikanser ilaç yüklü çeşitli nanopartiküllerin yüzeyleri fonksiyonelleştirilmiş ve ilişkili kanseri hedefleme sağlanmıştır. Bu sayede, nanopartikülün kanser hücrelerine alımı ve birikimi arttırılarak ilacın tedavi etkinliği arttırılmış, tümör boyutunda yalnız ilaç grubuna göre çok ciddi küçülmeler görülmüş ve ilacın yan etkileri indirgenmiştir. Buna karşın, yüksek moleküler ağırlıklı hyaluronik asit (YMAHA) ile beyin kanseri üzerine yapılan bir çalışmada benzer sonuçlar alınmasına rağmen, YMAHA’nın kanser çalışmalarında yaygın olarak kullanılmadığı tespit edilmiştir. <strong>Bu nedenle bu proje ile literatürde daha önce ayrıntılı olarak çalışılmamış ve üretim maliyeti DMAHA’ e göre daha düşük olan YMAHA ile akciğer kanseri tedavisine yönelik antikanser ilaç yüklü hedefli bir nanotaşıyıcı sistem ilk kez araştırılacaktır. Proje kapsamında, MSN sentezi sonrasında yapıya Cis yüklenecek, nanopartikül yüzeyi ilk kez YMAHA kullanılarak fonksiyonelleştirilecek ve böylece antitümör hedefli bir nanopartikül ortaya konacaktır. Bu nanopartikülün <em>in vitro</em> ve <em>in vivo</em> toksisite çalışmalarını takiben antitümör etkinliğin ortaya konması ve <em>in vivo</em> biyodağılımı araştırılacaktır. </strong>Bu proje sonucunda, akciğer kanseri tedavisine yönelik literatürde üzerinde ayrıntılı çalışma bulunmayan YMAHA’nın nanotoksikoloji ve hedefli antikanser ilaç taşıma açısından kullanım potansiyeli aydınlatılacak, YMAHA-MSN-Cis’ in, toksisitesi ve terapötik etkinliği belirlenecektir. Elde edilecek bu sonuçlar, etkin tedavi sağlayıp yan etkileri indirgeyebilen hedefe yönelik kanser ilaçlarının gelişimine olanak sağlayabilir. </p>