Seçili Perfloroalkil Bileşiklerinin Analizine Yönelik Kromatografik ve Katı Faz Ekstraksiyon Tabanlı Yöntemlerin Karşılaştırılması
Proje no. 29548 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p> Bu proje kapsamında insan ve çevre sağlığını olumsuz etkileyen kalıcı organik kirleticilerden <strong>perfluoroalkil bileşikleri (PFAS)</strong> için seçici ve duyarlı analiz yöntemi geliştirilmesi üzerinde durulacaktır. <strong>PFAS’lar </strong>bir poli- veya perfloroalkil zinciri ve karboksil, sülfoksi veya hidroksil gibi fonksiyonel gruplar içeren sentetik organik bileşiklerdir. Isıl dayanımı ve yüksek su ve yağ iticiliği nedeniyle kozmetik, gıda ambalaj malzemeleri, yangın söndürme köpüğü gibi ürünlerde yaygın olarak kullanılmakta ve son on yılda çevrede artan düzeyleri ve zararlı etkileri nedeniyle dikkat çekmektedir. Bu bileşiklerin biyobirikim özelliği nedeniyle, <strong>perflorooktanoik asit (PFOA)</strong> ve <strong>perflorooktan sülfonat (PFOS)</strong> AB direktifine göre su politikaları alanında öncelikli tehlikeli maddeler listesine eklenmiştir. Ülkemizde üretimi ve satışı yasak olmakla birlikte, çevrede hala belli düzeyde bulunabildiğinden, gıda ve içme sularında bu bileşiklerin varlığı insan sağlığını tehdit etmektedir. Dolayısıyla bu bileşiklerin çevredeki düzeylerinin tespiti için duyarlı ve güvenilir analiz yöntemlere gereksinim vardır. Bu alanda ülkemizde yürütülmüş çok az sayıda çalışma olması konunun önemi ve güncelliği açısından özgünlüğünü yansıtmaktadır. </p><p> Bu projede <strong>hedef analitlerin (PFOA ve PFOS)</strong> su örneklerinden analizine yönelik olarak kütle dedektörlü sıvı kromatografi (LC-MS/MS) sistemi ile analizi öncesi iki farklı teknikle önderiştirme/zenginleştirme işlemi gerçekleştirilecektir. Bu amaçla öncelikle farklı dolgu maddeleri içeren ticari SPE kartuşların performansı denenecek ve en iyi sonuçların alındığı kartuş ile çeşme suyu analizleri yürütülecektir. Ayrıca laboratuvar ortamında yeni nesil malzemelerin kullanımı ile farklı sorbentlerin yüzeyinde tutturulduğu SPME fiberler düşük maliyetle üretilerek, çeşme suyu örneklerinde analizine uyarlanacaktır Her iki yöntemin performansı karşılaştırılarak, bu kirleticilere ilişkin ülkemizde öncü olabilecek veriler literatüre kazandırılması hedeflenmiştir. </p><p><br></p>