Hematopoietik Kök Hücreler ile Lösemi Kanser Kök Hücrelerine Sentetik Kannabinoid Uygulamasının Lökomogenez Üzerine Etkilerinin Araştırılması
Proje no. 20212 · Durum: Kapanmış · 2019
Özet
Hintkeneviri bitkisinden elde edilen doğal kannabis tetrahidrokannabinol (THC) çeşitli terapötik yararları olduğu bilinse de, laboratuvar ortamında kimyasallarla elde edilen sentetik kannabinoidler (SK), merkezi sinir sisteminde etkili olup beynin işlevlerini değiştirerek algıda, ruh halinde, bilinçte, motor işlevlerde, davranışlarda değişikliklere neden olan psikoaktif maddelerdir. Kannabinoidin psikoaktif bileşeni olan ?9-THC, G proteini eşlikli kannabinoid reseptörleri (CB) yoluyla sinyal vermektedir. CB1 reseptörü, beyin dokularında bol miktarda bulunurken; CB2 reseptörü lenfatik sistemde tanımlanmıştır. Bu nedenle CB2 reseptörünün lenfatik sistemle ilgili olduğu düşünülmektedir. Sentetik kannabinoid, esrara göre 100 kat daha yüksek afiniteyle CB1’e bağlanır. Lenfatik sistem hastalıklarından olan lösemiler, vücuttaki lenfatik sistemi etkileyen, ilk keşfedilen kök hücreler olan hematopoietik kök hücrelerin gelişimini duraklatıp kontrolsüz çoğalmasıyla oluşmaktadır. Kök hücrelerin terminal olarak farklılaşmış hücrelere gelişmesi sırasında, epigenetik regülasyonda görevli genlerin kromatin dinamiklerinde de ekspresyonel değişimler gözlenmektedir. Kök hücreler ve kannabinoidler ile ilgili yapılan çalışmalar çoğunlukla doğal kannabinoid olan THC ile yapılmıştır. Senteteik kannabinoidlerin genellikle klinik gözlem gerektiren çalışmalarda kullanılması ve hücre kültürü çalışmalarının da çok sınırlı olması nedeniyle kök hücrelere olan etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmada bir sentetik kannabinoid ürünü olan JWH-018 kullanılarak kan hücresi öncülleri olan Hematopoietik Kök Hücreleri, Lösemi Kök Hücreleri ile lösemi gelişimindeki rolü araştırılacaktır. Çalışmamızda sentetik kannabinoidin uygun şartlarda kültür edilmesiyle IC50 dozu belirlenecek, apoptoz, genetik ve epigenetik ekspresyon analizleri yapılacaktır. Sentetik kannabinoid ile kök hücreler üzerine yapılmış detaylı bir çalışma bulunmadığından; bu analizler sayesinde, sentetik kannabinoidin kök hücrelere etkisi ve lökomogenez gelişimindeki rolü hakkında veriler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler; Sentetik kannabinoid, hematopoietik kök hücre, lösemi kanser kök hücresi, epigenetik, apoptoz, lökomogenez