Acil Servise Spinal Travma ile Başvuran Hastalarda Mortalite ve Morbidite Göstergesi Olarak Sarkopeninin Retrospektif Değerlendirilmesi
Proje no. 24067 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p>Akut travmatik omurilik yaralanması, travmaya bağlı morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Bilgisayarlı tomografi ile belirlenen sarkopeninin, hızlı, basit ve uygun maliyetli çok değişkenli bir risk sınıflandırma aracının parçası olarak kullanımı için uygun olabileceği gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı acil servise spinal travmayla başvuran hastaların sarkopeni açısından değerlendirilmesi, kas kütlesinin hasta prognozu açısından bir öngörücü- belirteç olup olmadığını araştırmaktır.</p><p> </p><p>Çalışmamızda Ege Üniversitesi Acil Servisine 01.06.2017-01.06.2022 tarihleri arasında spinal travma nedeni ile başvuran olgular incelenecek, bu olguların bilgisayarlı tomografi incelemeleri değerlendirilerek kas kütlesi ile kıyaslanacaktır. </p><p><br></p><p><a href="https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sarcopenia" rel="noopener noreferrer" target="_blank">Sarkopeni</a><a href="https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/skeletal-muscle" rel="noopener noreferrer" target="_blank">, iskelet kasının </a>kütlesinin ve gücünün yaşa bağlı azalması olarak tanımlanmaktadır (1). Sarkopeni prevalansının batılı popülasyonlarda 60-70 yaşları için %12 olduğu ve 80 yaş üzerindekiler için yaklaşık %30 olduğu bildirilmiştir (2). Eş zamanlı olarak sarkopeninin sağlıkla ilgili kötü sonuçlarla ilişkili olduğu kaydedilmiştir. Bunlar arasında; artan hastane enfeksiyonu riski (3), hastanede kalış süresinin ve mortalite riskinin artması (4), ameliyat sonrası komplikasyon riskinin artması yanı sıra çoklu organ disfonksiyonu (5) sayılmaktadır. Ayrıca sarkopeninin artan sağlık bakım maliyetleri ile ilişkili olduğu belirtilmiştir (6).</p><p>Acil servise spinal kord yaralanması ile gelen hastalar nadir olmasına rağmen ciddi travma mekanizmasına sahiptir. Akut travmatik omurilik yaralanması, travmaya bağlı morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir (7). Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG), cerrahi tedaviye rehberlik edecek olan omurganın kemik ve bağ yaralanmasının kapsamını belirlemeye yardımcı olmaktadır (8).</p><p>Literatürdeki bir çalışmada acil operasyona alınan hastalar incelenmiş ve %85'inden fazlasının ameliyat öncesi BT görüntülemesi olduğu göz önüne alındığında, BT ile belirlenen sarkopeninin, hızlı, basit ve uygun maliyetli çok değişkenli bir risk sınıflandırma aracının parçası olarak kullanımı için uygun olabileceği gösterilmiştir (9). Bir başka çalışmada ise; acil <a href="https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/laparotomy" rel="noopener noreferrer" target="_blank">laparotomi uygulanan çalışma popülasyonunda, </a>BT ile belirlenen <a href="https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sarcopenia" rel="noopener noreferrer" target="_blank">sarkopeninin</a> 90 günlük mortalitenin önemli bir öngörücüsü olduğu gösterilmiştir(10).</p><p><br></p><p>Travma hastalarında anatomik ya da fizyolojik hasarları belirleyecek, bu olguları objektif kriterlerle standardize edebilecek skorlama sistemleri mevcuttur. Çeşitli skorlamalarla mortalite ve morbidite öngörülebilmektedir. Bunlardan en önemlisi Travma Skoru-Yaralanma Şiddet Skoru (TRISS) olarak adlandırılmaktadır. TRISS, hem anatomik hem de fizyolojik parametrelere dayanan kombine bir skorlama sistemidir. Yapılan çalışmalarda diğer travma skorları karşılaştırıldığında TRISS travmalı olgularda mortaliteyi öngörmede daha başarılı bulunmuştur(11,12). TRISS hesaplanabilmesi için travma tipi, hastanın yaşı, Revize Travma Skoru( RTS) ve Yaralanma Şiddet Skoru (ISS) kullanılmaktadır.</p><p><br></p><p>Bilgisayarlı tomografi görüntülerinde paraspinöz kas alanı, subkutan yağ doku alanı ve dalak dansitesi ölçümleri radyoloji uzmanı tarafından yazılım programı kullanılarak yapılacaktır. Değerlendirmede her hastada L3 vertebra santrali düzeyinden geçen aksiyel kesitler kullanılacaktır. Paraspinöz kas alanı, subkutan yağ doku alanı bu seviyede ölçülecek, her bir parametre ve kas alanının subkutan yağ doku alanına oranı çalışma verilerine dahil edilecektir. Subkutan yağ dokusunun kas alanına oranının (Fat muscle ratio:FMR) yaş, cinsiyet, travma şiddeti, hastanede yatış süresi, taburculuk ile ilişkisi araştırılacaktır. Ayrıca her hastada L3 parasipinal kas doku alanının boyun karesine oranı da hesaplanacak olup <strong>[</strong>Skeletal Muscle Index (SMI) = (Total Muscle Area [ cm2]) ( Height[m]×Height[m] ) <strong>]</strong> değerlendirmeye dahil edilecektir. Düşük kas kütlesi, literatürde belirlenen SMI eşik değerlerine göre tanımlanacaktır. SMI ile prognoz arasındaki ilişki değerlendirilecektir. Ayrıca her hastada dalak dansitesi ile paraspinöz kas dokusunun dansitesi BT görüntülerinden ölçülecek ve paraspinöz kas dokunun ortalama dansite değerinin dalak dansitesine oranı çalışma kapsamında değerlendirilecektir. Tanımlanan hasta grubu yaş ve cinsiyet özelliklerine göre gruplandırılacak olup değerlendirmeler her bir yaş ve cinsiyet grubunda ayrı ayrı yapılacaktır. Ayrıca hastaların başvuru sırasında acil serviste ve hastanede kalış süresi, mekanik ventilasyon ihtiyacı, exitus durumunun yanı sıra kan parametreleri (beyaz küre, nötrofil, lenfosit, albumin, üre, kreatinin, AST, ALT, CRP, protrombin zamanı (PTZ), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT), International Normalized Ratio (INR)), komorbit hastalık ve Travma Skoru-Yaralanma Şiddet Skoru (TRISS) değerlendirilecektir.</p>