ÇİFTLİK TİPİ BİYOGAZ TESİSİNİN UZUN SÜRELİ PERFORMANS TESTLERİNİN VE SİSTEM OPTİMİZASYONUNUN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
Proje no. 670 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Biyogaz sistemleri, enerji ve organik gübre eldesi ve arıtım yönünden, ekonomik ve teknik olarak kendini kanıtlamış sistemlerdir. Gelişmiş ülkelerde büyük ölçekli olarak kullanılmakta olan bu sistemler, tam otomasyonlu ve yüksek verimlidir. Fakat ilk yatırım maliyetleri oldukça yüksektir. Sistem otomasyonu, bu maliyetlerin yükselmesinde büyük bir paya sahiptir. Fakat gelişmekte olan ülkelerdeki biyogaz sistemlerine baktığımızda, düşük verimli, küçük ölçekli ve otomasyonsuz sistemler karşımıza çıkmaktadır. Sistem ölçeğinin küçük olma sebeplerinin başında, hayvan dağılımının çiftlik başına 5-50 adet civarında bulunması ve çiftlikler arasında lojistik sorunların bulunması gelmektedir. Buna bir de düşük alım gücü eklendiğinde maalesef düşük verimli, ilkel biyogaz sistemleri çoğunluğu oluşturmaktadır. Ülkemiz gelişmişlik yönünden bahsettiğimiz ülkelerden oldukça ileride olmasına rağmen, toprak bölünmesi, organizasyon eksiklikleri gibi nedenlerle, büyük ölçekli sistemlere nispeten az olanak sunmaktadır. Bu nedenle küçük ve orta ölçekli verimli biyogaz sistemlerinin yerli sanayi ve AR-GE kuruluşlarınca geliştirilmesi, bu sistemlerin yaygınlaştırılması açısından önem kazanmaktadır. Bu proje kapsamında, 25 büyükbaş hayvana sahip bir çiftliğin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik bir biyogaz sisteminin, otomasyonlu hale getirilmesinin sistem verimi ve maliyeti üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Projede, Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü tarafından yürütülen Kalkınma Bakanlığı projesi kapsamında Torbalı’ya kurulan biyogaz sistemi üzerinde çalışmalar sürdürülmüştür. Sistem yarı-otomasyonlu bir sistemdir. Bu sistemin verimi üzerine otomasyonun getireceği avantajlar irdelenmiştir. Yarı-otomasyondan tam otomasyona geçişte, sistem kurulum ve işletim maliyetlerinin günümüz piyasa şartlarında, yaklaşık % 30-60 oranında arttığı görülmüştür. Buna karşılık biyogaz üretim veriminin bu orandan çok daha az arttığı sonucuna varılmıştır. Tam otomasyonlu sistemlerin bu düşük tasarruf/maliyet oranı, yarı otomasyonlu sistemlerin günümüz şartlarında kırsal kesim için daha avantajlı olduğu sonucunu vermektedir. Burada en önemli etken, otomasyona ait yazılım ve sensörlerin hala yerli sanayice üretilememesi ve bu nedenle maliyetlerin artması olarak görülmüştür. Bu sorunların çözümlenmesi durumunda tam otomasyonlu biyogaz sistemleri, ülkemizde hak ettikleri konuma gelebilecektir.