ÜRETİCİ PAZARINDAN ALIŞVERİŞ YAPAN TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA:İZMİR İLİ ÖRNEĞİ
Proje no. 325 · Durum: Kapanmış · 2015
Özet
Bu çalışmada esas olarak üretici pazarlarından alışveriş yapan tüketicilerin bu pazarlarından alışveriş yapmasını motive eden faktörler incelenmiştir. Üretici pazarından alışveriş yapan tüketicilerin demografik özellikleri, çeşitli açılardan üretici pazarlarının kullanım durumuna ilişkin tüketicilerin davranışsal özellikleri, üretici pazarlarındaki tüketici profilini gösteren tüketici segmentleri, tüketicilerin alışveriş yaptıkları üretici pazarlarına ilişkin algıladıkları fayda düzeyi ve en uygun meyve ve sebze satın alma yerinin belirlenmesi açısından üretici pazarları ile diğer perakende satış yerlerinin karşılaştırılması bu çalışma kapsamında incelenen diğer önemli konulardır. Bu çalışmanın verileri, İzmir ilinin 7 ilçesindeki 8 üretici pazarında 363 tüketici ile yapılan anketlerden elde edilmiştir. Alışveriş yapan tüketicilerin %50.41’i 55 yaşında ve üstünde, %65.56’sı kadın, %42.42’si lisans ve lisansüstü düzeyde eğitime sahip, %49.31’inin aylık hane halkı net geliri 2.001-5.000 TL arasında, hanehalkı büyüklüğü ortalama 2.92, %34.99’u emekli ve %20.94’ü ev hanımıdır. Tüketicilerin üretici pazarlarından alışveriş yapma kararını motive eden en önemli faktörün “ürünlerin hiç kimyasal kullanılmadan veya daha az kimyasal kullanılarak yetiştirilmesi” olduğu belirlenmiştir. Tüketicileri üretici pazarlarından alışveriş yapmaya motive eden diğer önemli faktörler ise sırasıyla; “ürünlerin taze olması”, “yöresel üreticileri desteklemek” ve “ürünlerin kaliteli olması” olarak saptanmıştır. Bu çalışmada, üretici pazarlarında “geleneksel” ve “bilinçli” olarak isimlendirilen iki farklı tüketici segmenti belirlenmiştir. Tüketicilerin önemli bir kısmını (%63.64) bilinçli tüketiciler oluşturmaktadır. Geleneksel tüketiciler, temel düzeyde alışveriş yapan tipik tüketici özelliklerine sahiptir. Bilinçli tüketiciler ise, iyi tarım ve organik tarım sertifikası ile üretilen ürünlere veya ürünlerin daha az kimyasal kullanılarak yetiştirilmesine önem vermesi nedeniyle gıda güvenliği konusunda daha hassas davranan bir grubu temsil etmektedir. Genel olarak, tüketicilerin üretici pazarları ile ilgili fayda algısının kararsız ile önemli ölçüde iyi arasında olduğunu söylemek mümkündür.