Tütün Kullanan Bireyler için Çevrimiçi Psikolojik Destek Programı’nın Geliştirilmesi ve Uygulanması
Proje no. 28432 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2023
Özet
<p> Tütün kullanımı, dünya çapında yılda 8 milyon ölümden sorumlu olan dünyadaki en yaygın ve önlenebilir halk sağlığı sorunudur. Genç yetişkinlerin tütün kullanımını bırakmaya ilişkin farkındalıkları düşük olabilmektedir ve değişime, tedaviye başvurmada direnç gösterebilmektedir. Bununla birlikte gençlik döneminde pekişen tütün kullanım davranışı, sonraki yaş dönemlerinde ağır sağlık problemlerine yol açmaktadır. Bu bağlamda üniversite öğrencilerinde tütün kullanım problemini azaltmaya ilişkin psikolojik destek programlarının geliştirilmesine ve uygulanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Randomize kontrollü deneysel tipte olan bu çalışmada Ege Üniversitesi öğrencileri için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı çerçevesinde iki aylık uzaktan çevrimiçi psikolojik destek programı geliştirilecektir ve uygulanacaktır. Program içeriğinde tütün bağımlılığı ve sonuçları hakkında bilgilendirme, ileride sigarayı bırakmaya hazıroluşluğu desteklemesi için bilinçli farkındalık egzersizlerinin öğretilmesi yer alacaktır. Çalışmanın birincil çıktıları; Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı (HAPA)’na göre değişim aşaması, 7 günlük nokta prevalans sigarayı bırakma, sigara tüketim miktarıdır. İkincil çıktıları ise; tütün yoksunluğunun 30 günlük nokta prevalansı, ikinci ayda tütün kullanımını bırakma girişimi, ikinci ayda Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi puanıdır. Deney ve kontrol grupları G-Power yazılımı kullanılarak %80 güç, %95 α hata payında, %15 etki büyüklüğü alınarak 175 deney, 175 kontrol grubu olmak üzere toplam 350 kişi araştırmaya alınacaktır. Katılımcılara uygulama öncesi ve sonunda Olgu Bilgi Formu ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi uygulanacaktır. Deney ve kontrol grupları randomizasyon yöntemi belirlenecektir. Katılımcılar, SPSS 25.0 Programı kullanılarak basit rastgele örnekleme yöntemi (simple random sampling) ile iki gruptan birine eşit olasılıkla rastgele olarak atanacaktır.</p>