İzmir Örnekleriyle Kabaralı Kapılar
Proje no. 23936 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022
Özet
İzmir ili dahilindeki kabaralı kapıların çalışıldığı projenin içeriğini kent merkezinde saptanan gerek anıtsal gerekse sivil mimarlık yapılarının giriş açıklıklarında yer alan kapıların yüzeylerindeki kabaralı çivilerle oluşturulan süslemeler oluşturmaktadır. Bir inşa malzemesi olan çivi, genellikle ahşap malzemeleri birbirine tutturmaya yarayan basit bir inşa malzemesi olsa da bu malzemenin zaman zaman süsleme amaçlı kullanıldığı da dikkati çekmektedir. Kapıların daha dayanıklı olabilmesi için ahşap kanatların üzeri sac ile kaplanmakta ve bu sacların ahşapla bütünleşmesi için bazen bir düzen içinde bazen de düzensiz olarak kabaralı çiviler çakılmaktadır. Kabaraların boyutları farklılık gösterebilmektedir. İçeriği ve kapsamı açısından çalışmalara başlanmış olan proje son derece özgündür. Yeni malzemelerin kullanımı da dikkate alındığında eski kapıların yenilendiği ya da geri dönüşüm için kullanılmayan konutların kapılarının çalınarak satıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarına başlanılmış olan projenin tamamlanmasıyla diğer kapılarla kıyaslandığında sayıları daha az olan kabaralı konut kapıları belgelenmiş olacak, çalınma ve sökülme gibi durumlarda ait olduğu yapının restorasyonu sırasında özgün kapısının yeniden tasarlanabilmesine olanak sağlayacaktır. Konu ile doğrudan ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Yılmaz Önge’nin çivili Tezyinat adlı makalesinde bu konu ele alınılmış olsa da bu yazı farklı kentlerdeki Selçuklu ve Osmanlı dönemi anıtsal yapılarından örnekler barındırmaktadır. İzmir örnekleri bu yayındakilerden gerek tasarım gerekse kabaraların boyutları açısından farklılık göstermektedir. Gerek konutlarda gerekse anıtsal yapılarda dikkati çeken kabaralı kapıların proje kapsamında ilk defa derli toplu incelenecek olması ve bu projenin yayımlanması başka kentlerdeki kapıların da belgelenmesine etki ederek kültür varlıklarımızın asal unsurlarından olan bu türdeki kapıların örneklerinin çoğalmasını sağlayacaktır.<br /> Bazı örnekleri tespit edilmiş olan kapıların belgeleme ve çizim işlemleri yapılmakta olup 11 aylık bir sürede tamamlanması hedeflenmektedir. Belgeleme ve çizim işlemleri tamamlanan kapıların tanıtımları yapılarak diğer kentlerde tespit edilen kapılarla kıyaslamaları yapılarak proje tamamlanacaktır.<br />