ÖNBİTKİ OLARAK KULLANILACAK KAHVE RENGİ HARDALIN (BRASSİCA JUNCEA L.) SANAYİİ DOMATESİ ÜRETİMİNDE VERİM VE KALİTE İLE BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ
Proje no. 327 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Monokültür tarımda yüksek verime ulaşmak için artan düzeyde ticari mineral gübreler ve sentetik tarım ilaçları, topraktaki organik maddenin azalması ile birlikte toprak mikroorganizma faaliyetlerinin yok olması, toprak erozyonu, farklı hastalık ve zararlı etmenlerinin artması, çevre kirliliğinin artması ve doğal dengenin bozulması gibi sorunları beraberinde getirmiştir. Ayrıca doğru münavebe programının uygulanmaması da toprak yapısında istenmeyen değişimlere neden olmuştur. İzmir ili Torbalı ilçesi gibi yoğun sanayi domatesi tarımının yapıldığı yörelerde her yıl arka arkaya yapılan domates tarımı benzer sorunların her geçen gün artmasına sebep olmaktadır. Benzer sorunlara çözüm için yürütülen bu çalışmada, Torbalı yöresinde aynı arazide her yıl yapılan domates tarımına uygun münavebe programı oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yörede yetiştirilen silaj mısır, buğday, taze fasulye’ye ek olarak kahverengi hardal (Brassica juncea L.) yetiştiriciliği esas alınmıştır. Tam çiçeklenme döneminde toprağa karıştırılan hardal uygulamasından sonra ve kullanılan diğer ön bitkilerden sonra domates tarımı yapılmıştır. Ayrıca domates parselleri başta tüm ön bitki parsellerinde de verim ve bazı kalite özellikleri belirlenmiştir. Ön bitki ve domates üretimi öncesi parsellerden alınan toprak örneklerinde toprağın bazı fiziksel, kimyasal özellikleri, çalışmanın başında ve sonunda da alınan toprak örneklerinde toprak biyolojik özellikleri tespit edilmiştir. Çalışma sonunda, ön bitki uygulamalarının, genel olarak toprağın organik madde içeriğini önemli düzeyde artırdığı, toplam azot miktarının deneme sonunda önemli düzeyde yükseldiği belirlenmiştir. Buna karşılık alınabilir fosfor ve potasyum içeriklerinde ise uygulamalara bağlı önemli bir değişim gözlenmemiştir. Toprak mikrobiyolojik ve biyokimyasal aktivitesinde ise 2 nolu (Domates-Fasulye-Hardal-Domates-Fasulye-Hardal-Domates), 4 nolu (Domates-Fasulye-Buğday-Buğday-Fasulye-Hardal-Domates) ve 6 nolu (Domates-Fasulye-Nadas-Domates-Fasulye-Nadas-Domates) uygulamalarda yaklaşık % 18-30 oranında artış saptanmıştır. Domates üretiminde 3 üretim dönemi sonunda, 2 no’lu (Domates-Fasulye-Hardal-Domates-Fasulye-Hardal-Domates) uygulamada (6399 kg/da domates verimi, 1203 kg/da salça) ve 3 no’lu (Domates-Mısır-Buğday-Buğday-Mısır-Hardal-Domates) uygulamada en yüksek verim değerlerine (6348 kg/da domates verimi, 1171 kg/da salça) ulaşılmıştır. Diğer yandan tüm uygulama desenlerinde çalışmanın başladığı dönem ile sonlandırıldığı döneme kadar olan süreçte kanyaş (Sorghum halapense), itüzümü (Solanum nigrum), tarla sarmaşığı (Convolvulus arvnesis) ve kırmızı köklü horozibiği (Amaranthus retroflexus) yabancı ot türlerinde önemli derecede azalma saptanmıştır. Anahtar sözcükler: Hardal, ekim nöbeti, domates, toprak besin maddesi, toprak biyolojik özelliği