Ağır Ruhsal Hastalığı Olan Bireylerde Besin Güvencesizliğinin ve Diyet Kalitesinin Değerlendirilmesi
Proje no. 32443 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Besin güvencesizliği bireylerin ruhsal ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyen, yaşam kalitesini azaltan ve ölüm oranlarının artmasına neden olan önemli bir toplumsal sorundur. Bu projede ağır ruhsal bozukluğu olan bireylerde (şizofreni ve bipolar bozukluk) besin güvencesizliği düzeyi ve besin güvencesizliğinin bireylerin beslenme durumuna ve diyet kalitesine olan etkisi değerlendirilecektir. Kesitsel tipte planlanan bu çalışmada Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına bağlı olarak çalışan Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde ve Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesine bağlı olarak çalışan Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde ayaktan tedavi gören ağır ruhsal bozukluğu olan hastalar evren olarak alınmıştır. Yapılan güç analizi çalışmanın (%95 güven aralığı, %5 hata payı ile) en az 218 kişide yapılması gerektiğini göstermiştir. Ancak %10 yedek ile en az 240 ağır ruhsal bozukluk tanısı almış hastanın çalışmaya dahil edilmesine karar verilmiştir. Kontrol grubu olarak ise olgularla yaş ve cinsiyet eşleştirilmesi yapılmış en az 240 sağlıklı birey çalışmaya dâhil edilecektir. Bireylerin besin güvencesi durumu Yetişkin Gıda Güvencesi Anketi ile değerlendirilecektir. Katılımcıların besin tüketimleri 24-saat hatırlatma yöntemi ile kaydedilecek ve bu veriden Sağlıklı Yeme İndeksi-2020 kullanılarak bireylerin diyet kalitesi ve diyet çeşitliliği skoru hesaplanacaktır. Ayrıca bireylerin içsel damgalanma durumunun değerlendirilmesinde ise Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği kullanılacaktır. Antropometrik ölçümler alınacak ve beden kompozisyonu biyoelektrik impedans analizi (BIA) ile değerlendirilecektir. Verilerin değerlendirilmesinde IBM SPSS 26.0 programı kullanılacaktır. Besin güvencesizliğini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesinde çok değişkenli regresyon analizleri kullanılarak modeller oluşturulacaktır. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Yapılan detaylı literatür incelemesinde ülkemizde ağır ruhsal bozukluğu olan bireylerde besin güvencesizliği durumunu değerlendiren bir araştırmaya rastlanmamıştır. Düşük gelir, damgalanma, yanlış beslenme alışkanlıkları ve kronik hastalıklar bakımında artmış riske sahip olan bu bireylerde besin güvencesizliği durumunun ve etkilerinin değerlendirildiği bir çalışma bulunmaması projemizi özgün kılmaktadır. </p>