BİREYLERİN GÜÇLÜ KARAKTER ÖZELLİKLERİNİN ÇOK BOYUTLU YAPISININ SINIFLANDIRILMASI
Proje no. 824 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Bu çalışmada pozitif psikoloji bağlamında karakter güçlü yönlerini ölçmek üzere psikometrik olarak güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı geliştirilmiştir. Model olarak Peterson ve Seligman (2004) tarafından ortaya atılan ve pozitif psikolojinin temellerinden birini teşkil eden olumlu bireysel treytleri 6 faktör ve 24 altboyutta ölçen Karakter Güçlü Yönleri Envanteri benimsenmiştir. Modeldeki faktörler bilgelik (yaratıcılık, merak, öğrenmeyi sevme, eleştirel düşünme, bakış açısı), cesurluk (cesaret, azim/kararlılık, haz/canlılık, dürüstlük), insaniyet (iyilikseverlik, sevme kapasitesi, sosyal zeka), adalet (yansızlık/adillik, sorumluluk, liderlik), ölçülülük (merhamet, alçakgönüllülük, tedbirlilik, özdenetim) ve aşkınlıktır (güzelliğin takdiri, minnettarlık, umut, mizah yeteneği, maneviyat). Araştırmada yetişkin örneklem için 25-73 yaş aralığında (ort.=40.27, s=11.22) 714 katılımcıya ve genç yetişkin örneklemi için 17-24 yaş aralığında (ort.=20.43, s=1.62) 568 katılımcıya ulaşılmıştır. Kullanılan veri toplama teknikleri en kolaylıkla bulunabileni örnekleme ve kartopu örneklemedir. Ölçek maddeleri IPIP madde havuzundan seçilmiştir. Türkçe Karakter Güçlü Yönleri Envanterinin yetişkin örneklem nihai formunun kriter geçerliği çalışmasında, Yaşam Doyumu Ölçeği, Pozitif-Negatif Duygu Ölçeği (PNDÖ), Öznel Mutluluk Ölçeği, Warwick-Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Portre Değerler Anketi ve Sosyal İstenirlik Ölçeği kullanılmıştır. Güvenirlik analizleri sonucunda hem genç yetişkin hem de yetişkin örneklem için Cronbach alfa iç-tutarlık/güvenirlik katsayısının ?=.72 ile ?=.95 arasında değerler aldığı saptanmıştır. Genç yetişkin örneklem için en düşük ? katsayısına sahip boyut öz-denetim olurken yetişkin örneklemde sevme kapasitesi olmuş ve her iki örneklem için de en yüksek güvenirliğe sahip boyutun maneviyat olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Karakter Güçlü Özellikleri, Pozitif Psikoloji, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik