POTANSİYEL ASETİLKOLİNESTERAZ İNHİBİTÖRÜ BİR GRUP TAKRİN TÜREVİ BİLEŞİĞİN SENTEZ VE YAPI AYDINLATMA ÇALIŞMALARI
Proje no. 271 · Durum: Kapanmış · 2016
Özet
Çalışmamızda asetilkolinesteraz (AChE) enzimi üzerinde potansiyel inhibitör etki göstermesi beklenen yeni bir grup takrin türevi bileşik tasarlanmıştır. Bileşiklerin sentezleri üç basamakta gerçekleştirilmiştir. Birinci basamakta 9-kloro-1,2,3,4-tetrahidroakridin ara ürünü elde etmek amacıyla antranilik asit ve siklohekzanon bileşiği fosforoksi klorür varlığında reaksiyona sokulmuştur. İkinci basamakta 9-kloro-1,2,3,4-tetrahidroakridin’in hidrazin hidrat ile aromatik nükleofilik sübstitüsyonu sonucu 9-hidrazinil-1,2,3,4-tetrahidroakridin bileşiği elde edilmiştir. Son basamakta ise 9-hidrazinil-1,2,3,4-tetrahidroakridin ara ürünü nonsübstitüe- ve para konumunda klor, metil, metoksi ve nitro sübstitüentleri taşıyan benzaldehitler ile aldehit kondensasyonuna tabi tutularak hedeflenen bileşikler elde edilmiştir. Sentezlenen ve saflaştırılan final bileşiklerin molekül yapıları IR, 1H NMR ve kütle spektroskopisi (ESI-MS) yöntemleriyle aydınlatılmıştır. AChE üzerindeki inhibitör etkileri modifiye edilmiş Ellman testi ile tayin edilmiştir. Tüm final bileşikleri AChE enzimine karşı oldukça etkili inhibisyon (0.088-0.359 µM) oluşturmuştur. En aktif bileşik para konumunda metil sübstitüenti taşıyan G2 kod’lu (9-(2-(4-metilbenziliden)hidrazinil)-1,2,3,4-tetrahidroakridin) bileşik olup 0.088 µM IC50 değeriyle referans bileşik takrine (IC50= 0.0758 µM) yakın bir inhibisyon göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Asetilkolinesteraz İnhibitörleri, Anti-Alzheimer Bileşikler, Takrin Türevleri