YUMURTA TAVUKLARINDA KULUÇKA DÖNEMİ FOTOPERİYODİK AYDINLATMANIN HİPOTALAMUSTA IŞIĞIN ALGILANIŞI (VA OPSİN) SEROTONİN TRANSPORTER SİSTEMİ (5-HTT) VE STRES (CRH)İLE İLİŞKİLİ GEN EKSPRESYONUNA VE KEMİK BİLEŞİMİNE ETKİSİ.
Proje no. 901 · Durum: Kapanmış · 2018
Özet
Sunulan çalışmada, kuluçka dönemi boyunca (E0-E21) BEYAZ ve YEŞİL LED kaynaklı döngüsel aydınlatmanın (16A:8K) yumurtacı civcivlerde beynin hipotalamus bölgesinde kanatlılarda hipotalamusa ulaşan ışığı algılamada ve üreme fonksiyonu üzerinde önemli etkisi olan fotopigmentlerden VA opsin, serotonin sisteminde anahtar rol alan 5-HTT ve stres spesifik CRH geninin ekspresyon düzeylerine etkisi çıkışta, yumurta verimi öncesi (16. hafta) ve yumurta verim döneminde (40. hafta) araştırılmıştır. Hipotalamus örneklerinin alındığı bireylerden toplanan tibia kemiği örneklerinde kemik gelişimi (uzunluk, genişlik ve bileşimine (kuru madde, kül, Ca ve P) ilişkin ölçümler yapılmıştır. Kontrol grubunda ise yumurtalar KARANLIK’ta kuluçkalanmıştır. Kuluçkada aydınlatma çıkış günü civcivlerin hipotalamusunda 5-HTT ve CRH gen ekspresyonu düzeylerini etkilemiştir (P<0.05). YEŞİL gruptan civcivlerde kuluçkadan çıkış günü BEYAZ gruba göre daha yüksek ancak KARANLIK gruba benzer 5-HTT ekspresyon düzeyi gözlenmiştir. BEYAZ grupta CRH ekspresyonu YEŞİL ve KARANLIK gruplarına göre önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (P<0.05). VA-Opsin ekspresyonu bakımından çıkışta gruplar arasında fark gözlenmemiştir. Yumurta verim döneminde ise VA Opsin gen ekspresyonu BEYAZ grupta diğer iki gruptan daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). Stres yanıtını düzenleyen CRH gen ekspresyonu düzeyi bakımından yine BEYAZ grup YEŞİL gruptan yüksek (P<0.05) ancak KARANLIK gruba benzer olmuştur. Yumurta verimi öncesi gen ekspresyon düzeyleri bakımından gruplar arasında farklılık gözlenmemiştir. Yumurta verim döneminde YEŞİL grupta saptanan yüksek kuru madde oranı dışında tibia kemik özellikleri kuluçkada aydınlatmadan etkilenmemiştir. Çalışmamızda, YEŞİL grupta çıkışta BEYAZ gruba kıyasla daha yüksek 5-HTT fakat daha düşük CRH, yumurta verim döneminde YEŞİL grupta diğer iki gruptan daha düşük CRH ekspresyonu gözlenmesi ve BEYAZ grupta yumurta verim döneminde VA Opsin ekspresyonundaki artış yumurtacılarda kuluçkada aydınlatmanın stres ve serotonin sistemleri ile retina dışında fotoreseptorler üzerinde uzun süreli etkileri olabileceğine ilişkin ilk kanıtlardır. Bu bulgular yumurtacılarda ilk kez ortaya konmuş olup stres yanıtı, serotonin sistemi ve tüy gagalama davranışları ile ilişkilendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Kuluçkada aydınlatma, yumurta tavuğu, VA-opsin, CRH, 5-HTT, tibia