REFERANS PARSEL KÜMELERİNİN BELİRLENMESİNDE UZAKTAN ALGILAMA VE CBS TEKNİKLERİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Proje no. 880 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
Tarım, ülkelerin beslenme, istihdam ve kalkınması için önemli ve stratejik bir sektördür. Aynı zamanda doğa şartlarına bağlı bir üretim söz konusu olması nedeniyle dünya genelinde hassas ve stratejik bir sektör olarak ele alınmaktadır. Dünya nüfusunun beslenmesi ancak düzenli ve kesintisiz bir gıda üretimle sağlanabilmektedir. Özellikle son yıllarda yaşanan iklimsel değişimler ve bu bağlamda küresel ısınma nedeniyle dünya açlık tehlikesi ile karşı karşıyadır. Giderek daralan su kaynakları tarımsal üretimi önemli ölçüde etkilemektedir. Bütün bunların yanında, artan dünya nüfusunun yeterli ve düzenli beslenebilmesi, tarımsal risklerin minimize edilerek, tarım sektörünün geliştirilmesine bağlıdır. Bu bağlamda, tarımsal sigortalar, ticari ve kâr amacı olmadan, sigorta prensipleri ve teknik esaslara dayalı olarak; çağdaş, güvenilir, şeffaf ve sürdürülebilir bir sistemle, kısmen de olsa kayıpları karşılayıp; üreticileri, uzun vadede gelir istikrarına kavuşturarak, üretimde devamlılığı (gıda güvenliğini) sağlamaktır. Tarımsal risklerin yönetiminde özellikle uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemlerinin (CBS) kullanılması ve ekili alanların izlenmesi hem sigortalayan hem de sigortalanan açısından oldukça önemlidir. Tarımsal üretimde meydana gelebilecek kayıpların uzaktan algılama teknikleri kullanılarak erken teşhisi mümkün olabilmektedir. Ayrıca iklimsel verilerin yanında, topoğrafya, toprak ve arazi özelliklerinin bir CBS veri tabanı altında toplanmasıyla birlikte etkili bir risk yönetim modeli de oluşturulabilecektir. Bu bağlamda, bu araştırmayla, tarımsal açıdan önemli olan buğday ekili alanların belirlenmesi ve izlenmesi yanında bu alanlarda meydana gelebilecek verim eksikliklerinin (hastalık, zararlı veya kuraklık gibi) gerçekleşme nedenlerinin de belirlenebilirliği araştırılmıştır. Araştırmada, Kayseri-Bünyan ve Ankara-Haymana ilçelerindeki buğday ve arpa ekili alanlar pilot bölgeler olarak seçilmiştir. Bu alanlardaki, büyük toprak grubu, derinlik, erozyon, tuzluluk-alkalilik, taşlılık gibi temel toprak özellikleri ile arazilerin topoğrafik ve fizyoğrafik özellikleri yerinde belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, toprak ve bitkisel ürün deseninden elde edilen uzaktan algılamaya dayalı veriler ile arazi çalışmaları sonucundan elde edilen veriler coğrafi bilgi sistemleri yazılımları da kullanılarak pilot bölgeler düzeyinde tarım arazilerinin verimlilik sınıfları belirlenmiş ve coğrafi olarak haritalanmıştır. Ayrıca bu alanlarda meydana gelebilecek hastalık, zararlı veya kuraklık gibi verim kaybına yol açabilecek durumlardan etkilenme düzeyleri de parsel detayında derecelendirilerek belirlenmiştir.