Lipid Nanopartiküllerin Transfeksiyon Etkinliğinin Farklı İstatistiksel Deney Tasarımı Metotları Kullanılarak Optimizasyonu
Proje no. 32192 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2024
Özet
<p>Viral olmayan taşıyıcı sistemlerden lipid nanopartiküller (LNP); ilaçların çözünürlüğünü, biyoyararlanımını, farmakokinetik parametrelerini, bağırsak emilimini, deri penetrasyonunu ve oküler kalış süresini önemli ölçüde iyileştirerek molekülün fizyolojik bariyerleri geçmesine ve yan etkilerini azaltmasına yardımcı olurlar. mRNA'yı bozulmaya karşı koruyarak endositoz ve endozomal kaçışa yardımcı olurlar. LNP'lere adjuvanlar eklenebilir ve bu sayede LNP’ler, immün aktivasyona ve potansiyel olarak immün yanıtın uyarlanmasına yardımcı olabilirler. Ayrıca; LNP’ler, yüzeyleri spesifik ligandlarla donatılarak spesifik hücre tiplerine hedeflendirilebilirler (Dhiman vd. 2021). Biyouyumlu ve biyolojik olarak parçalanabilen lipidlerin kullanımıyla birlikte LNP'ler son yıllarda büyük ilgi görmüş ve öne çıkan bir teknoloji haline gelmiştir (Haider vd. 2020).</p><p>Lipid partiküllü ilaç taşıyıcı sistemler temel olarak katı lipit nanopartiküller (SLN) ve nanoyapılı lipit taşıyıcılar (NLC) olarak sınıflandırılabilir. Çalışmamız kapsamında Katı Lipid Nanopartiküller (KLN) ile deneylerin gerçekleştirilmesi planlanmıştır.</p><p>KLN'lerin üretimi için bileşenlerin türü, oranları ve formülasyonun oluşturulma yöntemindeki çeşitlilikler, geniş bir örneklem alanının oluşmasına sebebiyet vermektedir. Bu nedenle, deneysel aşamaya geçilmeden önce sistematik bir analize izin veren bir yöntem uygulanmalıdır. Faktöriyel tasarımda, bağımlı ve bağımsız değişkenlerin analizi için çeşitli faktörler ve seviyeler seçilerek uygun örnek sayısı belirlenir. Temel amaç; verimliliği artırırken, işgücü ve maliyeti azaltarak en az sayıda veri ile en yüksek düzeyde çıktı elde etmektir (Kumar vd. 2017; Yasir ve Sara 2013).</p><p>Bu amaçla çalışmada KLN formülasyonları geliştirilirken; istatistiksel deney tasarımı modellerinden Box-Behnken, Taguchi ve merkezi kompozit tasarım olmak üzere 3 farklı metot kullanılacak ve ortaya çıkan sonuçlar karşılaştırılarak en iyi yöntem belirlenecektir. Ayrıca, belirlenen optimum KLN formülasyonunun plazmid DNA ile oluşturduğu kompleksler karakterize edilecek ve bu kompleksler transfeksiyon etkinliği açısından değerlendirilecektir.</p>