Amfetamin Tipi Stimülanların İdrarda Analizine Yönelik Katı Faz Mikroekstraksiyon Yöntemi Geliştirilmesi
Proje no. 21552 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2020
Özet
Güçlü bir merkezi sinir sistemi uyarıcısı olan amfetamin tipi stimülanlar (ATS) dünya genelinde esrardan sonra en çok suistimal edilen madde grubudur. Bu nedenle kötüye kullanımı giderek artan ATS’lerin biyolojik örneklerde etkin analitik yöntemlerle analizi önem arz etmektedir. Günümüze kadar suistimal edilen bu maddelerin analizi için birçok analitik yöntem geliştirilmiş olmakla birlikte daha az çözgenin harcandığı, yeşil çevreye katkıda bulunan ve küçük örnek hacimlerinde çalışma imkânı sağlayan mikroekstraksiyon yöntemleri üzerine yoğunlaşılmaya başlanmıştır. Geleneksel örnek hazırlamadaki bazı dezavantajları gidermek, yerinde (on-site) analize olanak sağlamak gibi amaçlarla katı faz mikroekstraksiyon (solid phase microextraction,SPME) yöntemi birçok alanda uygulanmaya başlanmıştır. SPME yönteminde, karmaşık örneklerden ilgilenilen hedef analitleri izole etmek ve yoğunlaştırmak için küçük hacimde bir polimerik ekstraksiyon fazı kullanılmaktadır. Kullanım kolaylığı, minimum organik çözücü tüketimi ve kısa örnek hazırlama sürelerine ek olarak, SPME küçük örnek miktarı gereksinimlerine, otomasyon kapasitesine ve kompleks yapıdaki örnekler için yüksek kaliteli analitik sonuçlar üretme özelliğine sahiptir. Bu projede amfetamin tipi stimülanlardan amfetamin (AMP), metamfetamin (MET),3,4-metilendioksiamfetamin (MDA),3,4-metilendioksimetamfetamin (MDMA,ekstazi)’nin sentetik idrarda hızlı ve doğru kromatografik analizi için SPME yöntemi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda ticari olarak satılan fiberlerin yerine nanomalzemeler kullanılarak ATS’ye seçimli yerli fiberler geliştirilecektir. Elde edilen fiberlerden etkinliği yüksek olan fiber kullanılarak kemometrik yaklaşımla yöntem optimizasyonundan sonra valide edilecektir.<br /> Bu proje ile ATS’ye seçimli olarak geliştirilecek fiberlerin defalarca kullanılabilecek olması nedeniyle, yerli ürün oluşturularak maliyet düşürülmüş olacaktır. Geliştirilecek SPME yöntemiyle rutin olarak yürütülen ekstraksiyon yöntemlerinin de gelişmesine ve analiz sürelerinin azaltılmasına katkıda bulunulacaktır. ATS’lerin analizinde SPME yönteminin uygulanması ile ülkemizde yeni bir çalışma alanı oluşturulabileceği öngörülmektedir.