İZMİR EFSANELERİNİN DERLENMESİ VE İNCELENMESİ
Proje no. 195 · Durum: Kapanmış · 2017
Özet
İzmir efsaneleri, İzmir halk kültürünün olduğu kadar, geçmişten günümüze ulaşabilen İzmir’deki zengin Türk kültürünün de, âdeta bir yansımasını oluşturmaktadır. İzmir efsaneleri günümüze kadar derlenerek bir araya getirilmemiş ve halk bilimi yöntem ve metodlarıyla incelenmemiştir. Bu noktadan hareketle hazırlanan projenin temel amacı, efsanelerin unutulup yok olmasını önlemek ve gelecek nesillere aktarılmasına zemin hazırlamaktır. İzmir’de tarih boyunca yaşayan uygarlıklara ait efsanelerin metin yayınları yapılmıştır ama Türklerin İzmir’e yerleşmeleri ve sonraki dönemlere ait efsane metinleri müstakil olarak ele alınıp incelenmemiştir. Bu projeyle söz konusu efsaneler; İzmir’in 30 ilçesinde yapılan alan araştırması ile önce sözlü kaynaklardan, sonra yazılı ve elektronik kültür ortamlarından tespit edilerek derlenmiş ve efsane türü dışındaki diğer anlatmalar ve bilgilerle karşılaştırılarak, halk bilimi kuram ve yöntemleriyle incelenmiştir. İzmir efsanelerinin geçmişten günümüze gelinceye kadar hangi kültür ortamlarında nasıl yayıldığını belirlemek amacıyla, elektronik kaynaklardan da tespit ve derleme çalışması yapılmıştır. Bu sayede İzmir’in geçmişten günümüze gelinceye kadar farklı kültürlerin etkisiyle bir değişim ve dönüşüm sürecinden geçen kültürel zenginliğinin ortaya konması amacına da katkı sağlanmıştır. Bu projeyle İzmir’in 30 ilçesinden “131” sayıda kaynak kişiyle görüşülmüş ve efsane, , halk inancı ve konuyla ilgili bilgi derlenmiştir. Saha araştırmalarında efsane, memorat, halk inancı türünde yüzden fazla metin derlenmiş olup, proje raporunda “38” kaynak kişiden derlenen “54” efsane metnine yer verilmiştir.