Farnesoid X reseptörüne ait tek nükleotid polimorfizmlerinin insanda hepatosellüler kanser gelişimiyle ilişkisi

Project no. 23722 · Status: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2022

Summary

Giriş ve Amaç: Hepatosellüler karsinom (HCC), karaciğer en sık primer kanseri olup prognozu oldukça kötü bir hastalıktır. Ülkemizde ve dünyada görülme sıklığı artmakta ve her geçen gün daha fazla ölüme neden olmaktadır. Bu nedenle yüksek riskli kişilerde HCC gelişimini erken saptayabilmek hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma ile daha önce hepatoprotektif rolü ortaya konulan Farnesoid X reseptörü (FXR) genine ait dört adet tek nükleotid polimorfizminin karaciğer sirozu zemininde HCC gelişimi ve HCC prognozu ile ilişkileri etkileri incelenmiştir.Gereç ve Yöntem: Araştırma, bir olgu-kontrol çalışması olarak tasarlanmış ve çalışmaya 2021 ve 2022 yıllarında Ege Üniversitesi Gastroenteroloji Kliniğine başvuran seçilmiş kriterlere uygun 101 HCC tanısı olmayan karaciğer sirozu hastası, 101 karaciğer sirozu zemininde HCC tanısı almış hastalar dahil edilmiştir. Çalışma, Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafınca desteklenmiştir. Çalışmaya dahil edilen her hastadan polimorfizm analizinde kullanılmak üzere periferik kan numunesi alınmış ve her hastanın demografik özellikleri, özgeçmişleri, aile öyküleri ve laboratuvar tetkikleri kaydedilmiştir. Polimorfizm analizleri ile saptanan genotiplerin, hastaların özellikleri ile ilişkileri incelenmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan 202 hastanın 140’ı (%69,3) erkek, 62’si (%30,7) kadındır. Erkek/kadın oranları olgu grubunda 84/17, siroz grubunda 56/45 (p<0,0001) bulunmuştur. Çalışmaya alınan tüm hastaların 62’si (%30,7) çalışma sürecinde hayatını kaybetmiştir. HCC hastalarının 47'si (%46,5), siroz hastalarının 15'i (%14,9) ölmüştür (p<0,0001). Olgu ve kontrol gruplarında rs56163822 GT genotiplerinin dağılımı (%5,9’a karşı %5, p=0,757) , rs35724 CC/CG/GG genotiplerinin dağılımı (%20,8/%48,5/%30,7’e karşı %15,8/%50,5/%33,7; p=0,652), rs11110385 CC, CT, TT genotiplerinin dağılımı (%51,5/ %41,6/%6,9’e karşı %43/%49/%8; p= 0,484), rs11110390 CC, CT, TT genotiplerinin dağılımı (%56,4/%43,3/%6’ya karşı %45/%48/%7; p= 0,263) benzerdir. Tüm hastalara bakıldığında rs56163822 GG genotipinde asit görülme oranı GT genotipine göre daha yüksektir (%16,7’ye karşı %67,4; p= 0,021). Tüm hastalar için rs35724 GG genotipinde CG genotipine göre daha fazla özofagus varis kanaması (ÖVK) görülmüştür (%38,5’e karşı %19; p= 0,022). Yine tüm hastalar için, rs11110390 TT genotipine sahip hastalar CC ve CT genotiplerine sahip olanlara göre daha fazla kompanse seyretmiştir (%92’ye karşı %50/%55; p=0,0231). HCC hastaları için yapılan yaşam süresi analizlerinde medyan yaşam süresi 22 ay olarak bulunmuştur. Çok değişkenli Cox regresyon analizinde asit varlığı (p=0,0005), GGT(p=0,0005), log AFP (tanı anındaki; p=0,0002), HCC’nin infiltratif özellikte olması (p=0,0168), hepatik ven tutulumu (p=0,0003) HCC hastalarında mortalite ile ilişkili bulunmuştur. Bu parametrelerden geliştirilen prognostik indeksin ölümü ön gördürmedeki sensitivitesi %84,8; spesifitesi ise %77,4 olarak saptanmıştır. Bu prognostik indekse göre kötü prognozlu görünen 52 HCC hastası için rs35724 genotipleri ayrı olarak incelenmiş ve rs35724 GG genotipi, CG ve CC genotiplerine göre daha düşük medyan yaşam süresi ile ilişkili bulunmuştur (4 aya karşı 20 ay/24 ay; p=0,041). Ayrıca HCC hastaları içinde kötü prognozla ilişkili özellikleri olanlarda (asit olanlar, AFP>20 µg/L olanlar, albümin <3,5 mg/dl olanlar, ALP>157 U/L olanlar, Child C sirozu olanlar, hepatit C enfeksiyonu dışında etyolojiye sahip olanlar) rs35724 GG genotipi, daha düşük yaşam süresi ile anlamlı olarak ilişkili bulunmuştur.Sonuç: FXR polimorfizmlerinin karaciğer sirozu hastalarında HCC gelişimi ile bir ilişkisi bulunmamaktadır. FXR rs35724 GG genotipi kötü prognostik özelliklere sahip HCC hastalarında anlamlı olarak düşük yaşam süresi ile ilişkilidir.Anahtar Kelimeler: Hepatosellüler karsinom; Farnesoid X reseptör, Tek nükleotid polimorfizmi

View details