Mezotelyal Proliferasyonlarda MTAP, Merlin ve RBFOX1'in İmmünohistokimyasal Ekspresyonlarının Tanısal Değeri
Proje no. 33159 · Durum: Kapanmış (Yayın bekleniyor) · 2025
Özet
<p>Plevral mezotelyoma (PM), morfolojik ve moleküler düzeyde belirgin heterojenite gösteren, tanısı güç ve prognozu kötü, nadir fakat son derece agresif bir malignitedir. Epiteloid, sarkomatoid ve bifazik alt tipler arasındaki yapısal farklılıklar; reaktif mezotelyal proliferasyonlarla histolojik benzerlik ve küçük biyopsilerde sınırlı örnekleme nedeniyle mevcut immunohistokimyasal (İHK) belirteçlerin tanısal duyarlılığı kısıtlanmaktadır. Günümüzde p16 (CDKN2A) delesyonu gibi moleküler değişiklikler PM tanısında yol gösterici olsa da, bu belirteçlerin her olguda yeterli tanı gücüne sahip olmadığı bilinmektedir. p16 delesyonunun saptanması için moleküler yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Son yıllarda, p16 ile aynı kromozomal bölgede yer alan MTAP proteininin immunohistokimyasal ekspresyon kaybı, tanıda önemli bir belirteç olarak öne çıkmıştır. Bununla birlikte, PM’de sık görülen NF2 mutasyonuna bağlı Merlin kaybı da hem tanı hem de mezotelyomanın biyolojik davranışı açısından önem taşımaktadır. Ayrıca RBFOX1 (A2BP1) geninde mezotelyoma ile ilişkili yapısal değişikliklerin gösterilmiş olması, bu geni yeni bir tanısal aday haline getirmiştir; ancak İHK yöntemiyle protein düzeyindeki ekspresyonu literatürde henüz değerlendirilmemiştir. Bu projede, MTAP, Merlin ve RBFOX1 ekspresyonlarının PM ve reaktif mezotelyal proliferasyonlarda karşılaştırılarak tanısal değerleri, histolojik alt tiplerle ilişkisi ve potansiyel panel kombinasyonlarının katkısı incelenecektir. Çalışmamızda, PM tanısı histopatolojik ve klinik olarak doğrulanmış yaklaşık erişkin (>18 yaş) 100 olgu ve eksize edilmiş yaklaşık 50 reaktif mezotelyal proliferasyon (kronik fibröz plörit, atipik mezotelyal hiperplazi) tanılı olgunun preparatları incelenecek; her üç belirteç için İHK uygulanacak, skorlama ve istatistiksel analizler yapılacaktır. Çalışmamızın sonucunda, tanısal zorluklara neden olan PM’de daha özgül, duyarlı ve güvenilir immunohistokimyasal paneller geliştirilmesine katkı sağlamayı hedefliyoruz.</p>