Türk Musikisi Geleneğinde Şehrud
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Özgen KÜÇÜKGÖKÇE, Kürşat Yıldız
Art-e Sanat Dergisi, Uluslararası, 2025, cilt 18, ss 434-452
Özet
Tarihsel süreçte önemli bir yere sahipken zamanla unutulmuş olan Şehrud sazını yeniden inceleyerek, Türk musikisi repertuarına kazandırmak bu çalışmanın en önemli amacıdır. Türk müziğinde sıklıkla hissedilen bas ses eksikliği, müzikal derinlik ve çeşitliliği sınırlamakta; bu bağlamda şehrudun sahip olduğu tok ve pes sesler, bu eksikliği giderebilecek niteliktedir. Ud sazından bir oktav daha pes akortlanan Şehrud’un hem yapısal hem de tınısal özellikleri bakımından Türk müziğine yeni açılımlar sunabileceği düşünülmektedir. Araştırma, nitel bir çalışma olarak kurgulanmış; veriler belgesel tarama yöntemiyle toplanmıştır. Bu kapsamda literatür kaynakları, minyatürler, sanat eserleri, görsel materyaller ve uzman görüşleri sistematik biçimde incelenmiştir. Elde edilen bilgiler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, Şehrud’un tarihsel gelişimi, organolojik yapısı ve çalgı ailesi içerisinde yer almaktadır. Ayrıca, günümüzde Şehrud’un yeniden icraya kazandırılması amacıyla, alanında uzman iki icracıyla görüşmeler yapılmış ve başlangıç düzeyine uygun etütler ile teknik öneriler geliştirilmiştir. Bu yönüyle çalışma hem kültürel mirasın korunmasına hem de müzikal uygulamaya dönük katkılar sunmayı hedeflemektedir.