Toplumsal Cinsiyet Rolleri ve İlişkili Faktörler Üzerine Kurumsal Bir İnceleme: İzmir İli Kemalpaşa Belediyesi Örneği
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Ayşe İzci, Aynur UYSAL TORAMAN
Ege Sosyal Bilimler Dergisi, Uluslararası, 2025, cilt 6, ss 227-251
Özet
Toplumsal cinsiyet rolleri; bireylerin sosyal yaşamda üstlendikleri görevleri, sorumlulukları ve davranış kalıplarını şekillendirerek toplumsal eşitliğin sağlanmasında belirleyici bir rol oynar. Bu rollerin sorgulanması ve eşitlikçi bir bakış açısıyla yeniden ele alınması, adil ve kapsayıcı bir toplumun inşası açısından büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, İzmir ili Kemalpaşa Belediyesi çalışanlarının toplumsal cinsiyet rolleri konusundaki tutumlarını ve bu tutumlarla ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçlayan kesitsel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma 17 Ocak 2023 ile 18 Mayıs 2023 tarihleri arasında, İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde faaliyet gösteren belediye çalışanları ile yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini ise araştırmaya katılım göstermeye istekli 224 belediye personeli oluşturmuştur. Veriler, kağıt kalem tekniği ile “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği” ve “Birey Tanıtım Formu” uygulanarak toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği” (TCRTÖ) toplam puanı olarak belirlenmiştir. Çalışmadaki veriler, SPSS 26.00 istatistik programı ile incelenmiştir. Verilerin analizi bağlantısız örneklemler için tek yönlü varyans analizleri ve t-testi kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda izlem testi olarak Scheffe testinden yararlanılmıştır. Belediye çalışanlarının TCRTÖ puan ortalaması 51.95±11.78 olarak bulunmuştur. Ölçekten alınan puanlar 20-100 puan aralığındadır ve bu durum belediye çalışanlarının toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarının orta düzeyde/kararsız bir yapıda olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda üniversite eğitiminin (β = 0.50, p < .001), kadın olmanın (β = 0.39, p < .001), lise eğitiminin (β = 0.25, p < .05) ve toplumsal cinsiyet ile ilgili eğitim almanın (β = 0.12, p < .05) toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi tutumu artırdığı saptanmıştır. Çalışma, yerel yönetimlerde toplumsal cinsiyet eşitliği duyarlılığını artırmaya yönelik eğitim ve politika gereksinimini açıkça ortaya koymaktadır.