Hint Müslümanlarının Osmanlı Devleti ve Türkiye’ye Yardımları (1911-1923)
Makaleler > Tam Makale · 2020
Yazarlar: Şule Sevinç KİŞİ
Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (CTAD), ESCI İndekslerine Giren Dergi, Uluslararası, 2020, cilt 16, ss 747-777
Özet
<p>Türkler ile Hint Müslümanları arasındaki yakın ilişkiler, kadim Türk devletlerine kadar uzanan oldukça köklü bir tarihi geçmişe sahiptir; ancak 19. yüzyılda Hindistan’ın İngiliz sömürgesi olmasından sonra, Hint Müslümanlarının halifeliği elinde bulunduran Osmanlı Devleti’ne bağlılığı yeni bir anlam kazandı. Özellikle, II. Abdülhamit’in saltanat yıllarında kurulan dostluk köprüsü, Hint Müslümanlarının, 19. yüzyıl sonlarından itibaren Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecinde her biri toprak kayıplarıyla biten savaşlarının hemen hepsinde Türklere maddi ve manevi yardımlarına vesile oldu. Hint Müslümanlarının yardımları, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti’nin girdiği savaşlarda özellikle Trablusgarp Savaşı (1911- 1912) ve Balkan Savaşlarında (1912-1913) sistematik bir hale geldi. Ne var ki, I. Dünya Savaşı’nda (1914-1918) sömürge olarak bağlı oldukları İngiltere ile Osmanlı Devleti’nin savaş hali nedeniyle, savaş süresince İngiliz savaş politikasına boyun eğmek zorunda kalan Hint Müslümanlarının yardımları 748 Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi Yıl 16 Sayı 32 (Güz 2020) İngiltere tarafından engellendi. Dahası İngiltere, Osmanlı Devleti’ne karşı açtığı cephelerde Hintlilerle birlikte Hint Müslüman askerlerini de kullandı. Savaş süresince Hindistan’ı lojistik olarak kullanan İngiltere, ayrıca, esir aldıkları Osmanlı askerlerinin bir kısmını o dönemde Hindistan’a bağlı çeşitli bölgelere götürdü. Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte hilafetin ve Türkiye’nin toprak bütünlüğünün korunması için İngilizlerden söz alan Hint Müslümanları, özellikle de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasından sonraki süreçte Türk Kurtuluş Savaşı’na (1919-1922) önemli maddi destek sağladılar. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra TBMM Başkanı ve Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Türk milleti adına, gönderilen yardımlar için Hint Hilafet Komitesi aracılığıyla Hint Müslümanlarına teşekkür ederken, uzun süren savaşlarda yanmış, yıkılmış Türkiye’nin imarı için bu yardımların sürdürülmesini de istedi. Bu çalışmada, Hint Müslümanlarının 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti ve Türkiye’ye yardım ve destekleri ele alınacaktır. <br></p>