Science, Power and Power Abuse: The Use and Abuse of Power in Academic Institutions as a Psycho-Social Occupational Risk Factor: Traditional Review
Makaleler > Tam Makale · 2022
Yazarlar: Arif H. ÇIMRIN, Göknur B. EGE
Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History, Uluslararası, 2022, cilt 30, ss 199-208
DOI: 10.5336/mdethic.2021-87122
Özet
Bir çalışma alanı olarak akademik kurumlarda iş ve iş yeri koşulları, işten kaynaklanan güç istismarı alanları oluşturma potansiyeli taşır. Güç istismarına uğrayan kişi için bu bir psikososyal risk hâline gelmektedir. Akademide unvan ya da bilimsel tanınırlık elde etme ve hatta ekonomik beklentiler, hem kişisel hem de kişiler arası bir yarışma ortamı oluşturmaktadır. Ülkemizde akademik kurumların örgütlenme ve çalışma koşulları yasal bir zemine sahiptir. Ancak yine de akademik çalışma koşulları, belirli bir hiyerarşi içerisinde olduğu için güç kullanımını kaçınılmaz kılmaktadır. Liyakat, beceri ve eğitim gibi nesnel kriterlerle belirlenmiş olsa da yetkisi olan birey gücü kötüye kullanabilir. Ya da moral ilkelerin mevcut koşullar içinde karşı karşıya gelmesi ile etik çatışma ortaya çıkabilir. Farklı koşullarda ortaya çıksa da çatışmanın hedef olan birey üzerindeki sonuçları yıkıcı olabilir. Ayrıca bu durum, kurumsal kodların tümünü sarsıcı sonuçlara da ulaştırabilir. Bu nedenle kurum, güç istismarı ve ilişkili tüm etik ihlallere karşı duruşunu deklare etmeli ve mücadele yöntemini tarafsız, şeffaf ve dinamik bir şekilde yapılandırmalıdır. Bu süreçte, mağdurların kimlikleri gizli tutulmalı ve mağdurlar yeni güç istismarlarına karşı korunmalıdır. Bu çalışmada, konuya ilişkin mevzuat ve literatür incelenmiş, güç istismarı akademik kurumlarda ve özelde üniversitelerde güç istismarı hem etik bir sorun hem de psiko-sosyal bir risk faktörü olarak ele alınmıştır.