Yetişkinlerde İyimserlik ile Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişki: Bilişsel Esnekliğin Aracılık Rolü
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Esra Asıcı
Kalem Uluslararasi Egitim ve Insan Bilimleri Dergisi, Uluslararası, 2026
Özet
Stresli, zorlayıcı ve travmatik olaylar bazı bireylerin ruh sağlığını olumsuz yönde etkilerken; bazı bireyler ise bu tür durumların olumsuz etkilerinden hızla kurtularak normal hayatlarına dönebilmektedir. Literatürde bireylerin kötü yaşam olaylarının olumsuz etkilerinin üstesinden gelebilme yeteneği “psikolojik sağlamlık” kavramıyla açıklanmaktadır. Psikolojik sağlamlığın geliştirilmesi ruh sağlığının korunması açısından önemli görülmekte olup, bu kavramla ilişkili faktörlerin belirlenmesi önleyici ve iyileştirici müdahale stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu çalışmanın amacı; iyimserlik ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmaya yaşları 21 ile 50 arasında değişen 228 kadın, 99 erkek olmak üzere toplam 327 yetişkin katılım sağlamıştır. Araştırmanın verileri Yaşam Yönelimi Testi, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve demografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve regresyon temelli bootstrap teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, iyimserlik ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki olduğunu ve bilişsel esnekliğin kontrol ve alternatifler alt boyutlarının bu ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Sonuç olarak iyimserlik, kişinin bilişsel esneklik becerisinin artmasını sağlayarak psikolojik sağlamlığın gelişimini destekleyebilmektedir.