Doğa Temalı Resimli Çocuk Kitaplarında Ekolojik Okuryazarlık Kavramı
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Nazlı Doğan, Nurdan Özyolcu, Eda Nur Sırıklıgil, Gamze BİLİR SEYHAN
Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, Uluslararası, 2025, cilt 9, ss 167-184
Özet
Bu çalışma, erken çocukluk dönemine ait doğa temalı resimli çocuk kitaplarının ekolojik okuryazarlık açısından yeterliliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çocuk edebiyatı, çocukların sadece gelişimlerini desteklemesine ek olarak çevreye karşı farkındalık ve ekolojik bilinç kazanmalarını destekleyen önemli bir eğitim materyalidir. Bu nitel araştırmada, 0–8 yaş grubuna uygun toplam 77 resimli çocuk kitabını incelemek için doküman analizi kullanılmıştır. Bulgular; kitapların içerik, fiziksel özellikleri ve ekolojik temalara uygunluğunu belirlemeye yönelik geliştirilen kitap inceleme formu ile toplanmış; veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. İncelenen kitapların %68,8’inin çevirisi yapılmış eserlerden oluştuğu, çoğunluğunun ise 26–40 sayfa uzunluğunda olduğu ve %62,3’ünün 2020–2024 yılları arasında yayımlandığı belirlenmiştir. Kitapların %71,4’ünde yaş grubu ibaresine yer verilmemiştir. En çok doğa sevgisi temasına yer verilmiş, sürdürülebilirlik, iklim krizi, teknolojinin etkileri ve çevre sorunları gibi önemli konulara ise sınırlı düzeyde değinilmiştir. Sonuç olarak, doğa temalı resimli çocuk kitaplarının ekolojik farkındalık oluşturmaya yönelik bir çaba içerisinde olduğu fakat bu çabanın yeterli düzeye ulaşamadığı görülmüştür.