Alexithymia in Nurses and Relationship Between Alexithymia and Burnout, Anger and Somatization
Makaleler > Tam Makale · 2020
Yazarlar: Ebru KONAL KORKMAZ
Journal of Psychiatric Nursing, Uluslararası, Scopus, 2020
Özet
Hemşirelerde aleksitimi ve aleksitiminin tükenmişlik, öfke ve somatizasyon ile ilişkisi D uygu, düşünce ve davranışların bir bütün olarak işlev görmesi bireylerin sağlıklı ve dengeli ilişkiler kurmasını sağlamaktadır.Duygusal süreçler ve duyguları tanıma becerisi fiziksel ve psikolojik olarak iyi olma hali ile yakından ilişkilidir.[1,2] Ancak pek çok insan çeşitli faktörler nedeniyle duygu farkındalığı ve duyguları sözel olarak ifade etmede problem yaşamaktadır.Duygulara karşı dilsiz olma olarak da ifade edilen bu sorun aleksitimi (alexithymia) şeklinde tanımlanmaktadır.[3] Aleksitimi Yunanca'da "a;yoksunluk, lexis;sözcük, thymos;duygu" anlamına gelen kelimelerin birleşiminden türeyen bir kavramdır.[4,5] İlk defa Peter Emanuel Sifneos [6] (1973) duygusal problemleri tanımlarken aleksitimi kavramını kullanmıştır.Literatürde "duygular için kelimelerin yokluğu" olarak yer alan aleksitimi; "duyguları fark etme, ayırt etme ve söze dökmede güçlük, düş kurma, düşlem yaşantısında sınırlılık" gibi özelliklerin bir bütünüdür.[6][7][8][9][10] Aleksitimi, duygusal, davranışsal, fizyolojik ve öznel/deneyimsel düzeyde tüm duyguların ifadesinde güçlükle karakterizedir.[10] Aleksitiminin bir kişilik özelliği ya da ruhsal sorunlarla ilişkili bir semptom olup olmadığı tartışmalı olsa da aleksitiminin fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarının belirtileri ile ilişkili olduğu kesin olarak bilinmektedir.[5,8,9] Yapılan araştırmalarda aleksitiminin depresyon, somatizasyon, öfke/saldırganlık, tükenmişlik gibi pek çok sorunla ilişkili olabildiği belirtilmiştir.[7,[10][11][12][13][14] Tükenmişlik ve aleksitimi ilişkisini Amaç: Bu çalışma hemşirelerin aleksitimi düzeylerini ve aleksitiminin tükenmişlik, öfke ve somatizasyon ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Gereç ve Yöntem: İlişkisel tanımlayıcı tipte olan çalışma 3-28 Şubat 2014 tarihleri arasında, İstanbul Anadolu Kuzey Kamu Hastaneleri Birliğine bağlı tam teşekküllü dört eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan hemşireler ile yürütülmüştür (n=339).Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Toronto Aleksitimi Ölçeği", "Maslach Tükenmişlik Ölçeği", "Spielberger Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği" ve "SCl-90 Somatizasyon Alt Ölçeği" ile toplanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, sayı, yüzde dağılımları) ve Kruskall Wallis testi, Mann-Whitney-U testi ve Spearman's Korelasyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin, yaş ortalamasının 30.8±7.3, %91.2'sinin kadın ve %28.6'sının orta düzeyde aleksitimik olduğu bulunmuştur.Aleksitimik hemşirelerin tükenmişlik puanı (p<0.05),öfke puanı (p<0.01)ve somatizasyon puan ortalamaları (p<0.01)aleksitimik olmayan hemşirelerden daha yüksektir.Aleksitimi ile tükenmişlik (r=0.18;p<0.01), öfke (r=0.34;p<0.01) ve somatizasyon (r=0.32 p<0.01) arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır.