Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Emine NAKİLCİOĞLU AĞUŞ, GİZEM TİRYAKİ, Semih ÖTLEŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, TR Dizin (Ulakbim), 2025, cilt 30, ss 363-376
Özet
Diyabet ve diğer kronik hastalıkların yaygınlaşması, bu hastalıkların önlenmesi ve yönetimi için çeşitli yöntemlerin araştırılmasını teşvik etmiştir. Bu yöntemler arasında karbonhidrat alımını azaltarak düşük karbonhidratlı diyet uygulamak bulunmaktadır. Diyet müdahaleleri, diyabetin önlenmesi ve yönetiminde önemli bir rol oynayarak yemek sonrası kan şekeri seviyelerini düşük ve stabil tutmayı hedeflemektedir. Glisemik indeks (GI), besinlerin kan şekeri seviyeleri üzerindeki etkilerini değerlendiren ve kan şekeri düzenlenmesine katkıda bulunan önemli bir ölçüttür. Düşük GI değerine sahip olan gıdalar (55 ve altı), kan şekerini yavaşça yükseltirken, yüksek GI değerine sahip olan gıdalar (70 ve üzeri) hızla yükseltmektedir. GI değerinin düşük olması, diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıklar gibi kronik rahatsızlıkların önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. GI değerini azaltmak için haşlama, pişirme ve kurutma gibi geleneksel yöntemlerin yanı sıra kızılötesi enerji, mikrodalga teknolojisi ve ultrasonikasyon gibi modern teknolojiler de kullanılmaktadır. Bu yöntemler, yiyeceklerin yapısını değiştirerek ve sindirim sürelerini uzatarak GI değerini düşürmeye yardımcı olmaktadır. Derlemenin amacı, GI değerinin sağlıklı beslenme ve hastalık yönetimindeki rolünü açıklamak ve düşük GI değerine sahip gıdaların üretiminde kullanılan geleneksel ve teknolojik yöntemleri incelemektir. Ayrıca, bu alandaki bilimsel çalışmalardan örnekler sunularak sağlıklı gıda tercihlerine yönelik bilinçlendirmeye katkı sağlanması hedeflenmektedir.