Moral Panics and Pressure to Condemn Through a Figurational Sociological Perspective
Makaleler > Tam Makale · 2023
Yazarlar: Onur KINLI, İrem ÖZGÖREN KINLI
Journal of Turkish Studies, Uluslararası, 2023, cilt 18, ss 1583-1598
DOI: 10.7827/turkishstudies.71309
Özet
Bu yazı, ahlaki panikler çalışma alanını güncel teorik yaklaşımlar ve teknolojik gelişmeler bağlamında sosyal medya üzerinden yaratılan mağduriyetler üzerinden yeniden okuma imkânı sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, figürasyonel sosyolojinin teorik çerçevesi ve analitik araçlarını kullanmayı öneren yaklaşımlar temel alınmıştır. Ahlaki Panikleri Uygarlık Süreci’nden kısa süreli sapmalar olarak ele aldığımızda, ahlaki panikler sırasında verilen tepkileri tarihsel süreçlerin bir parçası olarak anlamlandırabilmemiz mümkün olabilmektedir. Ahlaki panikler sırasında yaşanan ötekileştirme mekanizmalarını ise, Yerleşikler Hariciler (Bizler-Onlar) arasındaki Biz-Ben dengesi üzerinden okumak bireylerin ahlaki panik üretim sürecine katılım dinamiklerini yorumlamak anlamında açıklayıcı bir önem kazanmaktadır. Böylece, Norbert Elias’ın teorilerinin ve figürasyonel sosyoloji kavramlarının ahlaki panik çalışmalarına uyarlanması, günümüzde sıklıkla karşılaştığımız dijital saldırılar, sanal şiddet ve çevrimiçi linç gibi eylemlerin yarattığı mağduriyetleri inceleme zeminini oluşturabilecektir. Bu bağlamda makale, dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, dijital platformların yaygınlaşmasının ve sosyal medyanın yaygın kullanımının ahlaki panik çalışmalarında ne ölçüde etki yarattığı tartışmalarına ayrılmıştır. İkinci bölüm, Ahlaki Panik Sosyolojik Teorisi ile Uygarlık Süreci’nden Sapma Teorisi’nin benzerlik ve farklılıklarına odaklanmaktadır. Bu bölümde ayrıca, çeşitli gruplar arasındaki çeşitli karşılıklı bağımlılıkları açıklamak için figürasyonel sosyolojinin kavramsal bir aracı olarak kullanılan Yerleşikler-Hariciler arasındaki Biz / Ben dengesi hakkında bilgi verilecektir. Yazının üçüncü bölümünde, sosyal medyanın ahlaki panik durumlarında nasıl mağduriyetler yarattığı araştırılmaktadır. Ahlaki Panikler sırasında Biz / Ben dengesinin “Biz” yönüne doğru evrilmesinin sosyal medya üzerindeki yansımalarına bakılacaktır. Yeni bir ahlaki panik türü olarak sanal saldırıların hedefinde olanların yaşadığı mağduriyetler örneklerle tartışılacaktır. Son bölümde ise, sanal saldırıların Kınama Mecburiyeti üzerinden yarattığı mağduriyetlere odaklanılacaktır.