Nükleer Bir Savaşta Ok ve Yay Kullanmak: Davranışsal Bağışıklık Sistemi ve Pandemiler
Bildiriler > Özet Bildiri · 2022
Yazarlar: Sezer RENGİİYİLER
21. Ulusal Psikoloji Kongresi, Türkiye, İstanbul, Ulusal, Sözlü Sunum, Özet Bildiri, 2022-2022, ss 66-66
Özet
<p>Dünya Sağlık Örgütü’nün COVID-19’a bağlı bir pandemi ilan etmesiyle birlikte, insan zihninin bulaşıcı hastalık tehdidi karşısında nasıl çalıştığına yönelik araştırmaların kayda değer bir sayıya ulaştığı dikkat çekmektedir. Bunun doğal bir sonucu olarak; çevredeki patojen ipuçlarını tespit ederek bulaşıcı hastalık tehdidiyle savaşmak adına desenlenmiş bir psikolojik adaptasyon olan Davranışsal Bağışıklık Sistemi, elverişli bir teorik dayanak noktası oluşturmuş ve giderek artan bir sıklıkta gündeme gelmeye başlamıştır. Buna karşın, DBS’nin şekillendiği küçük ölçekli avcı-toplayıcı yaşam koşulları ile pandemilerin patlak verdiği modern çevre koşullarının birçok bakımdan evrimsel bir uyuşmazlık barındırdığı göze çarpmaktadır. Bunlar arasında; nüfus yoğunluğu ve coğrafi hareketliliğin muazzam derecede artması, enfeksiyona aracılık eden sayısız ortak kullanım nesnesinin ortaya çıkması, hijyen düzeyi düşük ortamların çoğalması ve hastalık vektörü hayvanlarla temas yollarının çeşitlenmesi öne çıkmaktadır. Söz konusu evrimsel uyuşmazlığa bağlı olarak, DBS’nin pandemi koşulları altında birçok yönden (ör. kişiler arası değer düzeyi yüksek kişilerle temasın azalmaması; hastalık vektörü hayvanların dikkat düzeyinde ayrıştırılamaması) kifayetsiz kaldığı görülmektedir. Mevcut sunumda, bahsi geçen evrimsel uyuşmazlık teorisi temel alınacak ve DBS’nin sağladığı zengin teorik çerçeveyi COVID-19 benzeri pandemi koşullarına entegre etmeye çalışan araştırmacıların neden ihtiyatlı davranmaları gerektiği masaya yatırılacaktır.</p>