Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) Genotiplerinin Menemen Ekolojik Koşullarında Klorofil, Toplam Fenolik Madde Miktarının ve Antioksidan Aktivitelerinin Değerlendirilmesi
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Tansel KAYGISIZ
ISPEC Journal of Agricultural Sciences, Uluslararası, 2025
Özet
Baklagiller içerisinde fasulye (Phaseolus vulgaris L.), dünya genelinde yetiştiricilik ve tüketim alanı bakımından en geniş alana ve çeşitliliğe sahip türdür. Aynı zamanda son yıllarda, lifler, polifenoller ve fasulyenin insan sağlığıyla ilişkili diğer bileşenlerine bağlı olarak ortaya çıkan etkileri nedeniyle yerel genotiplerin biyokimyasal ve diğer bileşenler bakımından çeşitliliğinin belirlenmesi önem kazanmıştır. Buradan hareketle planlanan çalışma kapsamında Türkiye’nin farklı lokasyonlarından ve dünyanın farklı bölgelerinden temin edilen ticari çeşitlerden oluşan 101 genotip yer almıştır. Çalışma kapsamında fasulye genotiplerinin klorofil, toplam fenolik içerikleri ve antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir. İncelenen özellikler bakımından genotipler arasında yüksek varyasyonun olduğu gözlemlenmiş ve farklı fasulye ıslah programlarında genitör olabilecek genotipler belirlenmiştir. Veriler değerlendirildiğinde, yüksek klorofil içeriğine sahip 4 genotipin içeriğinin 12.58 mg 100 g-1 ile 16.37 mg 100 g-1 arasında değiştiği belirlenmiştir. Yüksek toplam fenolik içerikleri ve antioksidan aktivitesine sahip 14 genotipin toplam fenolik madde miktarının 64.71 mg GAE 100 g-1 yaş ağırlığı (YA) ile 82.68 mg GAE 100 g-1 YA arasında, antioksidan aktivitesinin ise 3.77 µmol TE g-1 YA ile 6.41 µmol TE g-1 YA arasında değiştiği ölçümlenmiştir. Tüm veriler değerlendirildiğinde 22, 72, 97, 98 ve 100 numaralı genotipler, fasulyede yapılacak ıslah programlarında genitör olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.