Tarımda Dijital Teknolojilerin Benimsenmesi: Çiftçi Tutumları, Benimsemeyi Etkileyen Faktörler ve Yaygınlaştırma Stratejileri
Bildiriler > Tam Metin Bildiri · 2026
Yazarlar: Duran GÜLER
11. International Antalya Scientific Research and Innovative Studies Congress, Türkiye, Antalya, Uluslararası, Sözlü Sunum, Tam Metin Bildiri, 2026-2026, cilt 1, ss 813-821
Özet
<p class="ql-align-justify">Küresel ölçekte yaşanan ekonomik ve çevresel değişimler ile artan gıda talebi, tarım sektöründe üretim süreçlerinin daha verimli, sürdürülebilir ve dirençli duruma getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda yapay zekâ, robotik sistemler ve insansız hava araçları gibi dijital teknolojiler önemli fırsatlar sunmaktadır. Dijital tarım teknolojileri; üretim verimliliğinin artırılması, kaynak kullanımının optimize edilmesi, maliyetlerin azaltılması ve sürdürülebilir tarımsal üretimin sağlanmasına katkı sağlamaktadır. Ancak bu teknolojilerin sunduğu avantajlara rağmen çiftçiler tarafından benimsenme düzeyi birçok ülkede istenilen seviyeye ulaşamamıştır. Teknoloji benimseme süreci sadece ekonomik unsurlarla açıklanamamakta; çiftçilerin tutumları, kişilik özellikleri, sosyal çevresi, eğitim düzeyi, işletme yapısı, teknoloji algısı ve kurumsal destekler gibi çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı tarımda dijital teknolojilerin benimsenmesine ilişkin literatürde yer alan çalışmaların değerlendirilmesi, teknoloji benimsemeyi etkileyen temel faktörlerin ortaya konulması ve dijital tarım teknolojilerinin yaygınlaştırılmasına yönelik politika önerilerinin incelenmesidir. Bu amaç kapsamında teknoloji kabul modelleri, çiftçi tipolojileri, dijital teknolojilerin benimsenmesini etkileyen bireysel, sosyal, ekonomik ve teknolojik faktörler ile benimsemenin önündeki engeller literatürden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca altyapı yatırımları, finansal teşvikler, eğitim ve yayım faaliyetleri, veri güvenliği ve hedefe yönelik politika uygulamalarına ilişkin öneriler incelenmiştir. Çalışmada dijital tarım teknolojilerinin yaygınlaştırılabilmesi için sadece teknolojik gelişmelerin yeterli olmadığı; çiftçi heterojenliğini dikkate alan, algılanan faydayı artıran, eğitim ve yayım hizmetlerini güçlendiren, finansal destekleri geliştiren ve kırsal dijital altyapıyı iyileştiren bütüncül politika yaklaşımlarına ihtiyaç duyulduğu ortaya konulmuştur. </p><p class="ql-align-justify">Anahtar Kelimeler:<strong> </strong>Dijital Tarım, Teknoloji Benimseme, Çiftçi Tutumları, Tarımsal Yayım</p>