BİR TIP FAKÜLTESİ BİRİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN 2011-2019 YILLARI ARASINDA SİGARA-NARGİLE KULLANIMI VE İLİŞKİLİ ETMENLER
Makaleler > Tam Makale · 2019
Yazarlar: Aysun Cevhertaş, Tuğrul Balatacı, İsabel Raika DURUSOY, Aliye MANDIRACIOĞLU, Zeliha Öcek, Hür HASSOY
3.International 21.National Public Health Congress, Uluslararası, 2019
Özet
Giris ve Amac: Tip fakultesi ogrencileri, gelecekte saglik davranisi konusunda topluma rol-model olma acisindan onemli bir gruptur.Onlenebilir bir halk sagligi sorunu olan sigara iciciliginin azaltilmasinda gelecegin doktorlari olan tip fakultesi ogrencilerinin sigara icme aliskanliklarinin bilinmesi cok onemlidir.Arastirmanin amaci 2011,2013-2019 yillarinda bir Tip Fakultesi 1.sinif ogrencilerinin sigara ve nargile kullanim oranlarini karsilastirmak ve iliskili etmenleri degerlendirmektir. Gerec ve Yontem: Arastirma tipi kesitseldir.Bu arastirmada orneklem alinmayip bir Tip Fakultesi tum birinci sinif ogrencilerine ulasilmasi hedeflenmistir.Arastirmanin toplam kapsayiciligi %94,3’tur (n=3038). Butun calisma yillarinda kapsayicilik %90’in uzerindedir.Hic sigara icmemis, icip birakmis ve denemis ancak surdurmemis ogrenciler sigara icmeyen, hergun icen ve haftada birkac adet icen ogrenciler, sigara icen olarak siniflandirilmistir.Hic nargile icmemis ve denemis ama surdurmeyen ogrenciler nargile icmeyen, surdurenler nargile icen olarak siniflandirilmistir.Alkol kullanimi ayda bir defadan az, ayda birkac kez ve haftada bir veya daha fazla olarak siniflandirilmistir.Cinsiyet,mezun olunan okul,yasadiklari yer,akrabalarinin sigara kullanimi,yas,egitim yili,ogrencinin alkol kullanma sikligi ve arkadaslarin arasinda sigara icenlerin oraninin;sigara ve nargile icme ve deneme ile iliskisi egimde ki-kare testi,ki-kare ve t testi ile incelenmistir.Ege Universitesi Etik Kurulundan onay alinmistir.Ogrencilerden onam alinmayip katilim gonulludur. Bulgular: Ogrencilerin yas ortalamasi 19,5 ±1(16-54)’dir.%56,9’u (1724) erkektir. Ogrencilerin%61,6’si (1863) yurtta kalmaktadir.Tip fakultesi birinci sinif ogrencilerinin 2011,2013,2014,2015,2016,2017,2018, 2019 yillarinda sigara icme oranlari sirayla %10,5; %10; %11,5; % 13,2; % 9,8; %11,9; % 15,5; %14,7 (egimde kikare p=0,016); denemis olma oranlari ise % 31,4; % 30,5; % 34,4; % 35,5;% 29,3; % 38,5; % 42,8; %40,6’dir(egimde kikare p<0,001).Nargile kullanma oranlari sirasiyla %25; % 18,5; % 20,5; %12,6; % 15,2; %17,1; % 13,7; %7,1 (egimde kikare p<0,001)ve denemis olma oranlari % 51,4; % 49,9; %50,6; % 48; % 43; % 40,9; % 47,7; % 38,5’tir(egimde kikare p<0,001).Erkek ogrencilerin hem sigarayi hem nargileyi icme ve deneme oranlari,kadinlardan daha fazladir(p<0,001).Ailesinde sigara icen birey bulunan ogrencilerin sigarayi ve nargileyi icme ve deneme oranlari daha yuksektir(p<0,001).Arkadaslarinin sigara icme orani arttikca ogrencinin de sigarayi ve nargileyi deneme ve icme oranlari artmaktadir(egimde kikare p<0,001).Son 2 yil verilerinde evde yalniz kalan ogrencilerde nargile icme orani daha fazladir (%33,3,p<0,001).Sigarayi deneme,icmeve nargile deneme oranlari ise evde arkadaslari ile kalan ogrencilerde daha yuksektir (p<0,01). Ev arkadasi sigara icenlerin sigara ve nargileyi icme ve deneme oranlari daha yuksektir(p<0,001).Ev arkadasi sigara icenlerin % 67,7’si nargileyi denemistir. Sonuc ve Oneriler: Egitim yiliyla beraber sigara icme ve deneme oranlarinda istatistiksel olarak anlamli artis gozlenmektedir. Nargile kullanma ve deneme oranlarinda ise anlamli azalma gozlenmektedir.Ancak ogrencilerin daha universite birinci siniftayken nargile deneyiminin yuksek olmasi dusundurucudur.Bu sonuc, alinacak onlemlerin universite oncesi donemi hedeflemesi gerektigini ortaya koymaktadir.Arkadaslar, sigara ve nargile kullanimi ve deneyimi uzerine aileden daha fazla etkili gorunmektedir. Akran egitimi ve ogrencilerin cesitli etkinlikler araciligiyla sigaraya karsi bilinclendirilmeleri onerilebilir. Anahtar Kelimeler: Sigara, nargile, tip ogrencileri