Pippi Uzunçorap Örneğiyle Çocuk Kitabı Çevirilerinde Politik Doğruluğun Önemi
Makaleler > Tam Makale · 2024
Yazarlar: Mihriban Şevval Topal, Dilek ALTINKAYA
Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, TR Dizin (Ulakbim), 2024, cilt 12, ss 278-296
Özet
Çocuk kitaplarının her ne kadar edebi yönü olsa da çocukların gelişimine katkıda bulunmalarından ötürü eğitici bir yanı da vardır. Çocuklar okudukları ve gördüklerini sorgulamadan benimsediklerinden dolayı çocuk kitaplarının çevirileri özenle ele alınmalıdır. Zaman içinde dilde yaşanan değişiklikler çocuk kitaplarının yeniden gözden geçirilmesi ve güncellenmesi ihtiyacını doğurabilir. Bu bağlamda araştırmada Pippi Uzunçorap adlı çocuk kitabında bulunan ırkçı ve “ötekileştirici” ifadelerin Almanca, İngilizce ve Türkçe dillerinde seçilen yeniden çevirilerinde nasıl aktarıldığı incelenecektir. Yeniden çevirilerin değerlendirilmesinde Katharina Reiss’ın çeviri eleştirisi modeli araştırmanın yöntemini oluşturmakla beraber “politik doğruluk” kavramı üzerinden de yeniden çevirilerdeki yapılan değişiklikler değerlendirilecektir. İlk olarak Reiss’ın modeline göre metnin türü belirlenmiş daha sonra da yeniden çevirilerde yapılan dilsel değişiklikler incelenmiş ve son olarak da yeniden çevirilerdeki ifadelerin tarihsel açıdan incelemesi yapılmıştır. Araştırmanın sonunda çevirmenlerin “politik doğruluk” kavramını çeviri eğitiminin önemini de dikkate alarak çocuklar için ötekileştirmeden uzak eserler üretebilmek için daha geniş bir perspektiften ele almaları gerektiği ve sürdürülebilir bir eğitim için ne kadar önemli olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır.