Örtü Toprağına Mikoriza Uygulamasının Beyaz Şapkalı Kültür Mantarı Yetiştiriciliğinde Verim ve Kalite Üzerine Etkileri
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Gölgen Bahar ÖZTEKİN, Ahmet Kırkoluk, Mahmut TEPECİK
Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, Uluslararası, 2026, cilt 16, ss 131-140
Özet
Mikoriza mantarının beyaz şapkalı kültür mantarı (Agaricus bisporus) yetiştiriciliğinde morfolojik gelişim, verim ve kalite üzerine etkisini ve kullanılacak en etkin dozu belirlemek amacıyla yürütülen bu çalışma mantar üretim odasında sonbahar-kış döneminde yürütülmüştür. Ticari mantar işletmesinden alınan misel ekili kompostlu polietilen torbalarda yapılan mantar yetiştiriciliğinde ERS (Endo Root Solube, Bioglobal) mikorizanın (Glomus ssp) üç dozu [önerilen doz (D, 1 g/L); önerilen dozun yarısı (D/2, 0.5 g/L), iki katı (Dx2, 2 g/L) ve üç katı (Dx3, 3 g/L)] ile mikorizasız kontrol grubu denemeye alınmıştır. Mikoriza örtü toprağına uygulanmış, hazırlanan örtü toprakları kompost içeren torbalar üzerine serilmiştir. Toplam 70 gün süren üretimde 3 flaş verim alınarak üretim sonlandırılmıştır. Araştırmada verim, kalite ve besin element alınımı değerleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda en yüksek torba ağırlığı 1. flaştan elde edilmiş, flaş sayısı arttıkça verim azalmış ve pazarlanamaz karpofor oranı arttış göstermiştir. Toplam ve pazarlanabilir karpofor ağırlık ve adet açısından önemli bir farklılık olmamakla beraber mikoriza uygulaması ile birlikte pazarlanabilir ortalama karpofor ağırlığının arttığı saptanmıştır. Mikoriza ilavesi kalite açısından olumlu etkiler yapmış; şapka açıklığının azaldığı, kuru ağırlık, sertlik ve vitamin C içeriğinin arttığı belirlenmiştir. Besin elementi içeriği mikoriza uygulaması ile fark önemisiz olsa da artış göstermiştir. Beyaz şapkalı kültür mantarı yetiştiriciliğinde örtü toprağına mikoriza ilavesi olumlu bir eğilim göstermiştir. Uygulamalar arasında Dx2 mikoriza dozu, Dx3 dozuna benzer olumlu etkiler göstermiştir. Dx2 dozu daha düşük girdi maliyeti gerektirmesi nedeniyle daha uygulanabilir bir seçenek ve ticari mantar üretimi için umut verici bir biyolojik uygulama olarak değerlendirilebilir.