TÜRK KÜLTÜRÜNDE RİTÜELİSTİK BİR YEMEK OLARAK BAUIRSAQ, PİŞİ, PESMET, LOKMA, KIYGAŞA
Makaleler > Tam Makale · 2022
Yazarlar: Duygu Şahinler
Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, Uluslararası, 2022, ss 1-18
Özet
Toplumlar; sosyal, ekonomik ve kültürel şartlarına paralel olarak beslenme şekillerini oluşturmaktadır. Benzer yiyecekler çeşitli toplumlarda aynı usul ve içerik ile yapılsa bile farklı adlandırmalara sahip olabilir. Bu makalede Türk kültüründe ritüelistik bir yeri olan ve Türk dünyası gibi geniş bir coğrafyanın neredeyse tamamında görülüp farklı isimlerle adlandırılan hamur kızartması incelenmiştir. İnceleme sonucunda Kazakistan’ın uydudan yayın yapan ilk ulusal televizyon kanalı Kazakh TV’nin, millî ve kültürel değerlerini tanıtmak için çeşitli içerikler hazırladığı bir programda yiyeceğin menşe efsanesine animasyon filmi olarak yer verdiği saptanmıştır. Yine Kazakistan ve Özbekistan gibi yıllarca kültür emperyalizmine maruz kalan ülkelerde, “kolobok” isimli bir Rus yiyeceğinin, bu yiyeceğin masalının ve tiyatro oyununun; Kazak Türkleri ve Özbek Türkleri tarafından ismi değiştirilmek suretiyle yerelleştirildiği gözlemlenmiştir. Türk dünyasının neredeyse tamamında aynı içerikle ve benzer amaçlarla yapılan hamur kızartmasının millî benlik ve bilinç olgusuna katkı sağladığı ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiği gözlemlenmiştir. Çalışmamızın temelini, konuyla ilgili mevcut literatür kaynakları, güncel internet verileri ve mülakat yöntemiyle yaptığımız derleme çalışmaları oluşturmaktadır