ATATÜRK’ÜN BİLİNMEYEN BİR RÖPORTAJI
Bildiriler > Tam Metin Bildiri
Yazarlar: Mevlüt ÇELEBİ
9. Uluslararası Atatürk Kongresi Bildiriler, , , Uluslararası, Tam Metin Bildiri, ss 1351-1374
DOI: 10.51824/978-975-17-4794-5.46
Özet
Modern Türkiye’nin kurucusu Atatürk hakkında yapılan çalışmalar devam etmektedir. Bu, onun hakkında yeni bilgi ve belgelerin ortaya çıkmaya devam ettiği anlamına da gelmektedir. Söz konusu çalışmalarda yabancı araştırmacıların da büyük katkısı olmaktadır. Bildirimizde Atatürk’ün şimdiye kadar ortaya çıkarılamamış, bilinmeyen bir röportajını inceliyoruz. Röportaj, İtalyan kökenli G. Filippucci Giustiniani tarafından yapılmıştır. Biz bu mülakata, adı geçen gazetecinin Türkiye ve Yakın Doğu ülkelerine yaptığı seyahatlere ait hatıralarının bulunduğu 1924’te yayınlanan Dieci anni di viaggi politici in Oriente, Dieci anni di viaggi politici in Oriente, Turchia-GreciaEgitto-Palestina-Siria (1914-1924) başlıklı kitabında rastladık. Yazar, Atatürk ile mülakatı 1923’te yaptığını yazmış ve mülakatın sonunda da Corriere Italiano notunu düşmüştür. Corriere Italiano gazetesi, 9 Ağustos 1922-28 Temmuz 1923 tarihleri arasında yayınlanan Il Giornaledi Roma gazetesinin yerine 11 Ağustos 1923’te yayınlanmaya başladı. Mülakatın sonundaki nottan hareketle Il Giornale di Roma ve Corriere Italiano’nun gazetelerinin 1923 ve 1924 yıllarına ait kolleksiyonlarını taradığımız halde bu mülakata rastlayamadık. Giustiniani’nin bu dönemde Türkiye hakkındaki çeşitli yazılarına İtalyan gazetelerinde rastladık. Tahminimiz, bu mülakatın yayınlanmak üzere Corriere Italiano gazetesine gönderildiği fakat yayınlanmadığı yönündedir. Mülakatın ne zaman yapıldığı hakkında kesin bir bilgiye sahip değiliz. Kitabın ilk sayfasında yer alan resimden, görüşmede Atatürk’ün Giustiniani’ye imzalı bir fotoğrafını verdiğini anlıyoruz. Fotoğrafın ay kısmında 7 rakamı olduğu okunuyor. Yazar, görüşmenin İzmir’de Göztepe’de yapıldığını not etmiştir. Buradan hareketle, Mustafa Kemal Paşa’nın 1923 yılının 27 Temmuz-2 Ağustos günleri arasında Göztepe’de kaldığını bildiğimizden, görüşmenin 27-31 Temmuz 1923’te yapıldığını düşünüyoruz. Mülakatta Mustafa Kemal Paşa’nın zaferden sonrasına dönük planları, kurduğu Halk Partisi, demokrasi, yabancılar ve yabancı sermaye hakkındaki düşünceleri ve özellikle kadınlarla ilgili düşüncelerini öğrenmek mümkündür. Yazar Giustiniani, Atatürk ve eşi Latife Hanım hakkında son derce gerçekçi gözlem ve tespitlerde bulunmuştur.