Bazı Alternatif Yem Kaynaklarının Besin Maddesi Kompozisyonları ve Potansiyel Yem Değerlerinin Belirlenmesi
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Ekrem Sezer Doğan, Figen KIRKPINAR
Hayvansal Üretim, Uluslararası, 2025, cilt 66, ss 178-189
DOI: 10.29185/hayuretim.1818361
Özet
Amaç: Bu araştırma; bazı alternatif yem kaynaklarının ham besin maddesi içerikleri, in vitro metabolik enerji ve potansiyel yem değerleri ile hayvan beslemede kullanılabilirliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmada; toplam 14 yem örnekleri 3 gruba ayrılmış ve her yemin 5 tekerrürü analiz edilmiştir. Bunlar; enerjili alternatif yemler grubu (bisküvi-gofret kırığı, pirinç kırığı ve bulgur kırığı), proteinli yemler grubu (fındık küspesi, yüksek proteinli kurutulmuş çözünürlü damıtık tahıl (YP-DDGS), kuru maya, mısır özü küspesi, keten tohumu küspesi, yüksek proteinli ayçiçek tohumu küspesi (YP-ATK), mercimek kırığı ve nohut kırığı), diğer yemler grubu (pirinç kepeği, zeytin küspesi ve mercimek kepeği) olarak düzenlenmiştir. Yem örneklerinin kuru madde (KM), ham kül (HK), ham yağ (HY), ham protein (HP), nişasta, şeker, ham selüloz (HS), nötr deterjan lif (NDF), asit deterjan lif (ADF) ve asit deterjan lignin (ADL) içerikleri ile sindirebilir ham protein (SHP) düzeyleri belirlenmiştir. Metabolik enerji değerleri kanatlı hayvanlar (MEK) ve ruminant hayvanlar (MER) için hesaplanmıştır. Bulgular: Alternatif enerji, protein ve diğer yem kaynaklarında; ham besin maddesi içerikleri, in vitro metabolik enerji ve potansiyel yem değerleri arasında önemli farklılıklar bulunmuştur (P<0.0001). Alternatif enerji yemlerinde; en yüksek MEK değeri bisküvi-gofret kırığında ve en yüksek MER değeri bulgur kırığında tespit edilmiştir. Alternatif protein yemleri içerisinde en yüksek HP değerine sahip hammaddeler sırasıyla; YP-DDGS, kuru maya ve YP-ATK olarak belirlenmiştir. En yüksek SHP değerleri mısır özü, kuru maya ve mercimek kırığında saptanmıştır. Diğer alternatif yem kaynakları arasında en yüksek MEK, MER ve SHP değeri pirinç kepeğinde saptanırken en yüksek HP değeri mercimek kepeğinde bulunmuştur. Sonuç: İncelenen yem kaynaklarının önemli düzeylerde besin maddesi içerikleri dikkate alındığında çiftlik hayvanlarının beslenmesinde alternatif yem kaynakları olarak önerilebileceği kanısına varılmıştır.