EĞİTİMİN-BİLGİNİN YA DA PROFESYONEL MESLEK SAHİBİ BİREYLERİN MARXİST VE WEBERCİ TABAKALAŞMA KURAMINDAKİ YERİ
Makaleler > Tam Makale · 2007
Yazarlar: Turhan ŞENGÖNÜL
Sosyoloji Dergisi, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Ulusal, TR Dizin (Ulakbim), 2007, cilt 0, ss 65-104
Özet
<p>Bu makale, Marx ve Weber’in tabakalaşma kuramlarında içerilen kavramlarla birlikte eğitim ve bilgi ölçütünün yerini çözümlemektedir. Marx’a göre beyaz yakalı i şgücü, üretim ilişkilerinde karşıt sınıf konumlarında yer almakta ve kâr amaçlı örgütlenen kapitalist üretim biçiminde kaçınılmaz olarak sömürüye uğramaktadır. Marx, beyaz yakalı işgücünün diğerlerine göre daha yüksek ücret aldıklarını kabul etmekle beraber, bunun geçici bir olgu olduğunu ve eğitimli işgücüne gereksinmenin artması, eğitim olanaklarının yaygınlaşması, üretimde işbölümünün daha da ayrıntılanması gibi nedenlerle, beyaz yakalı işgücünün sahip olduğu bu avantajı yitireceğini savunmuştur. Kapitalizm koşullarında çalışanlar, piyasada olası en düşük fiyatla mal gibi alınıp satılmaktadır. Weber, Marx’dan farklı olarak “sınıf”ı, sadece üretimde değil, tüketimde, daha doğrusu “pazar” karşısındaki konuma göre belirlemektedir. Sınıflar, piyasada kazanç arayan belirli bir eylem biçimi ile belirlenmektedir. Weber, sınıfları farklı piyasa ödüllerine ulaşmaları bakımından tanımlamaktadır. Marx’la karşılaştırıldığında Weber, eğitimin ve bilginin sağladığı s ınıf avantajlarını daha çok vurgulamaktadır. </p> <p> </p>