Puanlayıcılararası Uyumun İkinci Mertebe Doğrulayıcı Faktör Analizi ile İncelenmesi
Bildiriler > Özet Bildiri · 2022
Yazarlar: Yılmaz Orhun Gürlük, Mediha KORKMAZ, Ömer Emre Can Alagöz
21. Ulusal Psikoloji Kongresi, Türkiye, İstanbul, Ulusal, Sözlü Sunum, Özet Bildiri, 2022-2022, ss 147-147
Özet
<p>Puanlayıcılar Arası Uyumun İkinci Mertebe Doğrulayıcı Faktör Analizi İle İncelenmesi</p><p>Yılmaz Orhun Gürlük , Mediha Korkmaz , Ömer Emre Can Alagöz</p><p><br></p><p>Giriş ve Amaç: Örtük psikolojik yapıları öz bildirim ile incelerken doğrudan bilgi toplamak mümkün olmayabilmektedir (örneğin, dezavantajlılarla çalışırken doğrudan kendinden bilgi alınamayabilir). Bu gibi durumlarda oluşturulan puanlama listeleri farklı değerlendiriciler tarafından doldurulmaktadır. Öte yandan projektif testlerin değerlendirilmesinde farklı puanlayıcıların aynı katılımcıyı farklı şekilde değerlendirmesi teşhisin doğruluğunu etkilemektedir. Farklı kodlayıcıların içerik vb. analizler için yaptığı kodlamaların birbiriyle uyumlu olması araştırmanın güvenirliğini doğrudan etkilemektedir. Bunlar ve benzer durumlarda bugüne kadar kappa ve sınıf içi korelasyondan türetilmiş klasik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Olasılık dağılımlarına dayanan örtük değişken yöntemleri ise bilgisayar programlarının gelişimiyle son yıllarda uyum incelemelerinde yaygınlık kazanmaya başlamış ve bu amaçla örtük sınıf analizi ve yapısal eşitlik modeli temelli yaklaşımlar uyum çalışmalarına uyarlanmıştır.</p><p>Yöntem: Bu çalışma kapsamında Ege Üniversitesi psikoloji 1. sınıf öğrencileriyle (yaş ortalaması = 20.99; N=82; %87.8 kadın) çalışılmıştır. Katılımcılara Korkmaz, Cömert ve Gürlük (2021) tarafından Peterson ve Seligman karakter güçleri modeli temelinde oluşturulan Türkçe Karakter Güçlü Yönleri Envanteri uygulanmıştır. Ayrıca bu katılımcılar bir ebeveyn ve bir akranları tarafından da aynı envanterle değerlendirilmişlerdir. Sınıf içi korelasyon katsayıları SPSS 25.0 ile doğrulayıcı faktör analizleri ise R programında LAVAAN paketi ile hesaplanmıştır.</p><p>Bulgular: İlk olarak ikinci mertebe faktör analizleri yapılmıştır. Buna göre bilgelik (Norm-χ2=2.99, CFI=0.83), cesurluk (Norm-χ2=2.09, CFI=0.90), insaniyet (Norm-χ2=2.19, CFI=0.91), ölçülülük (Norm-χ2=5.79, CFI=0.73) ve aşkınlık (Norm-χ2=3.44, CFI=0.71) boyutları için uyum indeksleri hesaplanmıştır. Adalet boyutunda ise matris sorunuyla karşılaşılmıştır. Öte yandan birinci mertebe faktör analizleri toplam puan üzerinden hesaplandığında tüm faktörlerin anlamlı olduğu görülmektedir. Sınıf içi korelasyonlar ise 0.47 (bilgelik) ile 0.70 (cesurluk) arasındadır. Tartışma ve Sonuç: İkinci mertebe faktör analizlerine göre çoğu boyutun çalıştığı görülmüş ancak bazı faktör yüklerinin anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Matris problemlerinin örneklem boyutu arttırılarak çözülebileceği düşünülmektedir. İkinci mertebe analiz için 82 katılımcının uygun olmadığı düşünülmektedir. Ancak birincil mertebe faktör analizi ile sınıf içi korelasyonun birbiriyle uyumlu sonuçlar verdiği görülmüştür.</p><p>Anahtar Kelimeler: Psikometri, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Sınıf İçi Korelasyon, Puanlayıcılar Arası Uyum</p>