Şiir ve Göstergebilim: Attilâ İlhan’ın Sisler Bulvarı Örneği
Kitapta bölümler > Diğer · 2021
Yazarlar: Özge Sönmez
Şehir: Edebî Karşılaşmalar, Diğer, Uluslararası, 2021, ss 233-261, ,
DOI: 10.26650/bs/aa14.2021.001-1.15
Özet
Yazınsal metinler okuyucularının duygu dünyasında estetik bir haz yaratma yönleriyle diğer metin türlerinden ayrılırlar.Yananlam boyutu bakımından oldukça zengin olan bu metin türleri, söz sanatları, özlülük, özgünlük gibi pek çok açıdan araştırmacıların inceleme nesnesi olmuştur.Bu metinlerde temel öğeler kişi, zaman ve uzam temel ulamları olarak karşımıza çıkar.Tüm bu ulamlar kendi içlerinde birçok yöntemle incelenebileceği gibi, birbirleriyle kurdukları bağlantılar, birbirlerini değiştirip dönüştürmeleri açısından da değişik disiplinlere konu olurlar.Uzam da bu ulamlardan biridir.Uzam ulamının yeri ve işlevi günümüzde birçok bilimsel yöntemle incelenmektedir.Bu yöntemlerden biri de göstergebilimdir.Göstergebilim yöntemi kullanılarak; roman, öykü, şiir gibi birbirinden farklı özellikler gösteren metin türlerinin anlam katmanları, eyleyenlerin birbiriyle olan ilişkileri, somuttan soyuta doğru giden derin yapı açık bir biçimde ortaya konulabilmektedir.Uzam tüm bu türlerde, hem özneyi etkileyen, hem özneden etkilenen, kimi zaman da başlı başına bir özneye dönüşebilen bir olgu olarak ortaya çıkmaktadır.Uzamın düzyazı türlerinde olduğu kadar şiirde de örtük ya da açık ama oldukça belirleyici rolü vardır.Çalışmada ülkemizin en önemli şairlerinden biri olan Attilâ İlhan'ın Sisler Bulvarı adlı şiir kitabında kullandığı uzamlar yazınsal göstergebilim yöntemiyle incelenecektir.Şiirlerde yaratılan imgesel uzamlarda kullanılan sözcükleri bu yönteme göre sınıflandırarak, imgeselleştirilmiş uzamın şair-özneyi nasıl etkilediği, nasıl dönüştürdüğü gösterilecektir.