Lawton Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği’nin Türkçe Formunun Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması
Makaleler > Tam Makale · 2025
Yazarlar: Cem Soylu, Nilgül Banu ÇENGELCİ ÖZEKES
Türk Psikoloji Yazıları, Uluslararası, 2025, cilt 28, ss 19-33
DOI: 10.31828/tpy13019969
Özet
Özetİleri yetişkin bireylerin fonksiyonel kapasitesi ile ilgili bilgi edinilmesi, onların sağlık ve işlevsellik durumlarının değerlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır.Bu çalışmanın amacı, bireylerin işlevsellik durumunu ölçmek amacıyla geliştirilen ve alanyazında en sık kullanılan ölçeklerden bir tanesi olan "Lawton Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği"nin (Lawton ve Brody, 1969) Türkçe formunun güvenirlik ve geçerliğini sınamaktır.Araştırmaya yaş aralığı 53 ile 92 arasında değişen (Ort.= 67.13,S. = 9.41), İzmir'de özel huzurevi ve bakımevlerinde yaşamlarını sürdüren (n = 31) ve evinde yaşayan (n = 30) toplam 61 yetişkin dahil edilmiştir.Örneklemin %57.4'ü (n = 35) erkekti, %24.6'sı (n = 15) ön lisans ve üzeri mezunuydu , %77'si (n = 47) boşanmış, dul ya da bekârdı.Katılımcılara "Standardize Mini Mental Test", "Yaşam Doyumu Ölçeği", "Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi" ve "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği"nden oluşan bir dizi ölçek uygulanmıştır.Ölçeğin güvenirlik düzeyini saptamak amacıyla Cronbach's alpha iç tutarlık ve Guttman iki yarım güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır.Yapısal geçerliğini incelemek amacıyla ise temel bileşenler ve faktör analizi kullanılmıştır.Ölçeğin, Cronbach alfa iç tutarlılık ve Guttman iki yarım güvenirlik katsayısı sırasıyla 0.95 ve 0.94 olarak bulunmuştur.Ölçeğin tek faktörden oluştuğu ve toplam varyansın %74.13'ünü açıkladığı görülmüştür.Ölçek ayrışan geçerliğini destekler bir şekilde "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" (r = 0.50, p < .001)ve "Yaşam Doyumu Ölçeği" (r = 0.42, p = .001)ile orta düzey, birleşen geçerliğini destekler bir şekilde "Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi" ile (r = 0.75, p < .001)güçlü olarak ilişkili bulunmuştur.Söz konusu ölçeğin Türkçe formunun yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.