Missionary Nurses in Anatolia: Traditional Review
Makaleler > Tam Makale · 2024
Yazarlar: Dilek SARI, AZİZE ÖZDAŞ GÜNDOĞAN
Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History, Diğer Kurumların Hakemli Dergileri, Uluslararası, Scopus, 2024, cilt 32, ss 197-204
DOI: 10.5336/mdethic.2023-100847
Özet
Misyon kelimesi amaç, görev anlamının yanında dinin yayılması için yürütülen faaliyetleri de belirtmektedir. Misyoner ise bu dinsel faaliyetlerin yürütülmesi için gönderilen rahip, rahibe, öğretmen, hekim, ebe ve rahibe hemşire gibi toplumla doğrudan etkileşime girebilecek kişilere denilmektedir. Anadolu'da misyonerlik faaliyetleri Osmanlı Dönemi'nde 1500'lü yıllarda kapitülasyonlar nedeniyle başlamıştır. Misyonerlik başlangıçta dinsel faaliyetler olarak nitelendirilmiş olsa da ülkeler arasında sağlık, ekonomi, ticaret ve uluslararası ilişkiler gibi alanlarda etkileşimin artırılması amacıyla yürütülmüştür. Misyonerlik faaliyetleri arasında önemli görülen alandan birisi tıbbi misyonerlik olmuştur. Sağlık hizmetlerine dönemin salgın hastalıkları, savaşları gibi nedenlerle daha fazla ihtiyaç duyulmuştur. Sağlık hizmetinin verilebilmesi için Anadolu'da misyon hastaneleri, dispanserleri ve eczaneleri açılmıştır. Tıbbi misyonerlik faaliyetleri için görev alan hekimler sağlık hizmetlerinin etkin şekilde sunulması için rahibe hemşirelerin ülkeye getirilmesinde ve yetiştirilmesinde etkili olmuştur. Dönemin sağlık hizmetlerinin yetersiz kalması, salgın hastalıkların, savaşların olması ve ekonomik koşulların yetersiz olması gibi nedenlerle hasta bakımında rahibe hemşirelere oldukça ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle hemşirelik kursları ve okulları açılarak rahibe hemşire sayısının artırılması amaçlanmıştır. Sağlık hizmetini alamayan, hastanelere gelemeyen kişilerin evlerine ziyarete giden rahibe hemşireler, Anadolu'da hemşirelik mesleğinin tanıtımını sağlamış, dönemin sosyal yaşamında aktif rol alamayan kadınla etkileşim sağlanmıştır. Rahibe hemşirelerin misyon hastanelerinde görev yapması klasik hemşireliğin oluşmasına neden olurken, zamanla yürütülen faaliyetler kapsamında hemşirelik eğitiminin standartlaştırılması ve eğitimin üniversite düzeyine taşınması, mesleki örgütlenmenin oluşturulması gibi faaliyetlerle profesyonel hemşireliğin gelişimine katkı sunmuştur.