Syringe: An Evaluation from View Point of History of Medicine
Makaleler > Tam Makale · 2020
Yazarlar: Sibel ÖNER YALÇIN, Funda Gülay KADIOĞLU
Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History, Uluslararası, 2020, cilt 28, ss 474-482
DOI: 10.5336/mdethic.2020-74522
Özet
Şırıngalar, temelde bir hazne, bir piston ve bir iğneden oluşması nedeniyle basit bir düzeneğe sahiptir, ancak yapısındaki bu basitlikle tezat oluştururcasına tıpta ve tıp tarihinde önemli bir yeri bulunan tıbbi aletlerdir. Antik Dönem'de daha çok vücut boşluklarına sıvı vermek ya da sıvı çekmek amacıyla kullanılan şırıngaların, günümüzdeki başlıca kul lanım alanı olan enjeksiyonla vücuda ilaç verme amacına yönelmesi yüz yıllar almış, modern zamanların pistonlu şırıngasının prototipi ancak XV. yüzyılın sonlarında geliştirilebilmiştir. William Harvey'in 1628 yılında açıkladığı kan dolaşımını çözümleyen Sir Christopher Wren kan yoluyla vücudun başka bölgelerine sıvı ilaçların taşınabileceği fikrini öne sürmüştür. Wren, intravenöz enjeksiyon denemelerine 1651 yılında hayvanlar üze rinde başlamış, insanlar üzerinde devam etmiş, ancak başarılı olamamış tır. Vücuda, intravenöz ve subkütan yolla ilaç verme çalışmalarında bilimsel temelli uygulamalara ilk yaklaşan kişiler İskoçya'dan Dr. Fran cis Rynd, Lyon'dan Charles Gabriel Pravaz ve Edinburg'dan Alexander Wood'un çalışmaları olmuştur. Vücuda ilaç vermek için kullanılan ilk şı rıngaların üretiminde metal ve cam malzemeler kullanılmış, plastik malze melerin kullanımı ancak XX. yüzyılda gerçekleşmiştir. Şırınga aracılığıyla vücuda ilaç uygulanmasındaki başarı ise enjeksiyon tekniklerinin geliş mesi, işleme uygun şırıngaların üretilmesi, anatomiye ve asepsiye ilişkin bilgi birikiminin artması sayesinde gerçekleşmiştir. Antik Dönem'in, hay van mesanesi-kaz tüyü bileşiminden günümüzün mikro iğnelerine doğru uzun bir yolculuk gerçekleştiren şırıngalar, her zaman sağlık çalışanının vazgeçilmez aletlerinden biri olmuştur.