NDSG! Yeni Bir Görüntü Sınıflandırma İndeksinin Patara Kıyı Kumulunda Uygulanması
Makaleler > Tam Makale · 2026
Yazarlar: Berkay Yılmaz, Muhammed Zeynel Öztürk
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi, Uluslararası, 2026
Özet
Kıyı kumulu alanlarının antropojenik ve iklimsel baskılar altında hızla azaldığı Akdeniz havzasında, bu kayıpların nicel olarak ortaya konulması koruma ve planlama politikaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin güneybatısında Muğla-Antalya il sınırında yer alan, Akdeniz havzasının en geniş kumul ekosistemlerinden birini oluşturan ve deniz kaplumbağaları açısından son derece önemli olan Patara Kıyı Kumulu’nda 1985-2023 yılları arasındaki alansal değişim uzaktan algılama yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmada Landsat 5TM, Landsat 7 ETM+ ve Sentinel-2 uydu görüntüleri, NDVI ve BSI gibi standart indekslerin yanı sıra, sera alanlarının kumullardan ayrıştırılmasını sağlamak amacıyla bu çalışma kapsamında geliştirilen Normalized Difference Sand-Greenhouse (NDSG) indeksi kullanılmıştır. Kumul alanlarının tespiti ve sınıflandırılmasında Random Forest algoritması uygulanmış genel doğruluk ve Kappa değerlerini sırasıyla 0,93–0,98 ve 0,87–0,96 aralıklarında vermiştir. Analiz sonuçlarına göre çıplak kumul alanı, 1985 yılında 10,5 km² iken 2023 yılında 3,4 km²’ye gerilemiş; bu durum çıplak kumul alanında 38 yılda %68 oranında bir alan kaybına karşılık gelmektedir. Kayıpların başlıca nedenleri arasında sistematik ağaçlandırma çalışmaları, tarımsal ve seracılık faaliyetlerinin yaygınlaşması yer almaktadır. Bu bulgular, Patara Kıyı Kumulu’nun kıyı koruma, biyolojik çeşitlilik ve kültürel miras bağlamında taşıdığı önemi vurgulayarak acil önlemler alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.