Çocuk istismarı ve ihmalinin kuşaklararası aktarım hipotezinin kent merkezi ve kırsalda test edilmesi
Bildiriler > Özet Bildiri · 2022
Yazarlar: Rukiye Kızıltepe, Türkan YILMAZ IRMAK
3. Gelişim Psikolojisi Sempozyumu, Türkiye, İstanbul, Ulusal, Sözlü Sunum, Özet Bildiri, 2022-2022, ss 11-11
Özet
<p>Çocuk istismarı ve ihmalinin kuşaklararası aktarım hipotezinin kent merkezi ve kırsalda test edilmesi Rukiye Kızıltepe, Pamukkale Üniversitesi Türkan Yılmaz Irmak, Ege Üniversitesi Çocukluk döneminde istismar ve ihmale maruz kalan ebeveynlerin maruz kalmayan ebeveynlere göre çocuklarını daha fazla istismar ve ihmal ettiğini savunan kuşaklararası aktarım hipotezini test eden çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Güncel çalışmalar çocukluk döneminde istismar ve ihmale maruz kalan ebeveynlerin yaklaşık %30’unun çocuklarını istismar ve ihmal ettiğini, çoğunun bu şiddet döngüsünü kırabildiğini göstermiş ve kuşaklararası aktarımda rol oynayan faktörlere odaklanmıştır. Bu çalışmada ise kent merkezi ve kırsalda çocuk istismarı ve ihmalinin kuşaklararası aktarım hipotezi test edilmiş ve EkolojikEtkileşimsel Model temel alınarak aktarımda rol oynayan bireysel (problem odaklı başa çıkma), ailesel (eş şiddeti, eşten algılanan destek, eş ile derin ilişki) ve bağlamsal (algılanan sosyal destek, stresli yaşam olayları ve algılanan sosyo-ekonomik düzey) değişkenlerin rolü incelenmiştir. Çalışmaya İzmir’in kent merkezi ve kırsal ilçelerinde yaşayan 1102 ergen (Ort = 12.14, SS = 1.22) ve anneleri (Ort = 39.40, SS = 5.31) katılmıştır. Annelerin %57’si ergenlerin ise %63’ü yaşamları boyunca en az bir istismar ya da ihmal türüne maruz kaldığını rapor etmiştir. Kuşaklararası aktarım oranı incelendiğinde, çocukluk döneminde istismar ve ihmale maruz kalan annelerin %68’inin çocuklarını istismar ve ihmal ettiği saptanmıştır. Bu oran, kent merkezinde %62 iken kırsalda %78’dir. Çoklu grup yapısal eşitlik modeli analizleri, annenin istismar ve ihmal geçmişi ile ergenin istismar ve ihmali arasındaki ilişkide bireysel, ailesel ve bağlamsal değişkenlerin aracı rolünün test edildiği modelin kent merkezi ve kırsalda yaşayan örneklemde farklı bir örüntü izlediğini göstermiştir. Kent merkezinde annenin istismar ve ihmal geçmişi ile ergenin istismar ve ihmali arasındaki ilişkide bireysel, ailesel ve bağlamsal değişkenlerin tam aracı rolü olduğu saptanmıştır. Kırsalda bu değişkenlerin aracı rolü olmadığı ve annenin istismar ve ihmalinden ergenin istismar ve ihmaline giden doğrudan yolun anlamlı olduğu görülmüştür. Bu çalışma, annenin çocukluk döneminde istismar ve ihmale maruz kalmasının önemli bir risk faktörü olduğunu ve yaşanılan yerin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın sonuçlarının bilimsel alanyazına ve müdahale çalışmalarına katkıda bulunması beklenmektedir</p>